• SINAGOGA "ILONA VAJS"
    Illona Weiss Synagogue
  • MULTIMEDIJALNA SALA
    Conference room
  • JEVREJSKI KULTURNI CENTAR "ARIE LIVNE"
    Jewish Cultural Center "Arie Livne"
četvrtak, 15 oktobar 2015 22:36

Đorđe Mikeš

Autor
ocijeni
(1 glas)

Direktor Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ Djordje Mikeš kaže, da je rukovodjenje centrom za njega izazov, da su rezultati postignuti za godinu dana postojanja ustanove itekako vidljivi, čemu u prilog govore brojne kulturne manifestacije koje su organizovane u protekloj godini, te da je JKC „Arie Livne“ na dobrom putu da postane kulturna ustanova prepoznatljiva u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovin i zemljama u okruženju, ali i dio mreže jevrejskih kulturnih centara u svijetu. „Planovi su jedno, a stvarnost je drugo, ali je uspjeh da se nakon sedam decenija uspio pronaći ambijent koji će biti mjesto okupljanja, ne samo pripadnika jevrejskog naroda, nego i svih dobronamjernih ljudi“, stav je direktora Mikeša.

JEVREJSKI KULTURNI CENTAR -
PROJEKAT OD REGIONALANOG ZNAČAJA

Gospodine Mikeš, direktor ste kulturne ustanove koja je nedavno proslavila godišnjicu svog postojanja. Malo vremena da bi se govorilo o velikim rezultatima. Medjutim, Jevrejski kulturni centar “Arie Livne” laganim, ali sigurnim korakom, makar je takvo mišljenje javnosti, postaje biti prepoznatljiv i uticajan kulturni projekat kako za jevrejsku zajednicu tako i za društveni ambijent uopšte.
- Mislim da smo za ovu godinu dana postojanja uspjeli, da tako kažem, prebolovati one prve dječije bolesti. Da se uspio napraviti odredjeni doprinos na kulturološkom planu, tim vise značajan imajući u vidu da smo, kada je riječ o jevrejskoj zajednici na području Banja Luke, bili decenijama u blagoj ilegali. Kada napravimo presjek dogadjanja u proteklom periodu, vidljivo je da smo uradili dosta posla po pitanju same jevrejske zajednice. Organizovali smo proslave jevrejskih praznika. Značajno je i naglasati, da su sva dogadjanja bila otvorenog tipa kojima su prisustvovali ne samo članovi jevrejske zajednice nego i gosti iz reda drugog naroda, naši prijatelji. Takvi dogadjaji su se nekada organizovali na manjem prostoru, sa manje ljudi.

“Jevrejski kulturni centar “Arie Livne” treba da postane sastavni dio sredine u kojoj djeluje, a i sire. Jevreji ne žele da sami sebi stvore svoj geto”, vaš je stav koji često ističite u komunikaciji.
- Apsolutno. Ima nas malo u ovom gradu i šta bi bilo još kada bi se ograničili isključivo na medjusobnu komunikaciju. Takodje su nam dobrodošli svi pojedinci, institucije, ustanove koji bi željeli da se uključe u ovaj projekat u smislu saradnje. Imamo potpisan sporazum o saradnji sa Narodnim pozorištem Republike Srpske, Arhivom Republike Srpske, Akademijom umjetnosti. U planu su dogovori sa još nekim institucijama, a posebna priča je povezivanje sa kulturnim institucijama i srodnim ustanovama iz Izraela. Jedna od ideja je i otvaranje “mosta saradnje” izmedju Republike Srpske i Srbije kako bi se obostrano upoznali o kulturama naroda povezanih prijateljskim i istorijskim vezama.

Možete izdvojiti neke od manifestacija koje su po vašem mišljenju bile autentične, posebne ?
U centru je održan koncert umjetnika iz banjalučke Akademije umjetnosti. Jedan odličan projekt. Organizovali smo prvi koncert djece, učenika privatne Muzičke škole „Opus con musica“ iz Banja Luke na obostrano zadovoljstvo. Interesantna je bila promocija pjesama iz Srbije prevedenih na Esperanto. Oko stotinu posjetilaca je prisustvovalo promociji knjige „Zaboravljeni“, autora Dejana Mrdje i Djordja Mihovilovića, a u saradnji sa Javnom ustanovom Spomen područje Donja Gradina. Jedan izuzetno važan kulturni dogadjaj. U organizaciji sa Konzulatom Srbije i Narodnom univerzitetskom bibliotekom Republike Srpske smo organizovali druženje sa poznatim i priznatim beogradskim novinarem i publicistom Vanjom Bulićem. Održana je promocija knjige „Nove komšije Jevreji“ pod okriljem Arhiva Republike Srpske, Arhiva Tuzle i Austrijske ambasade. Valja spomenuti dvije izložbe u organizaciji Ambasade Madjarske i Poljske, a u planu je gostovanje ambasadora Poljske i nekoliko univerzitetskih profesora. Predavanje o hasidskim zajednicima Amerike, čiji je autor dr. Gabi Abremec iz Zagreba svakako zaslužuje pomen, jer se radi o zajednicama koje se zbog specifičnog koncepta funkcionisanja izdvajaju u modernom društvu.

Imajući u vidu sve nabrojano te ono što se u zadnjih nekoliko dana dogadjalo u Jevrejskom kulturnom centru “Arie Livne”, promocija knjige “Holokaust u Bosni i Hercegovini”, autora dr.sci.Elijasa Daubera i izložba pod nazivom “Anatomija zaborava”, koja pretenduje postati regionalnom i medjunarodnom izložbom, pred vama i vašim saradnicima je veliki posao, ali i velika odgovornost u smislu održanja i jačanja centra kao kulturološke ustanove ubuduće. Ne treba zanemariti ni finansijski ambijent neophodan za realizaciju velikih projekata.
Lično bih volio da se stvari dešavaju bržim tempom, ali moramo raditi sa onim čime raspolažemo. To svakako nije dovoljno da se proces ubrza. Ali, moramo biti strpljivi. Podsjetiću vas, kada uporedim ovo što danas imamo sa onim što smo imali nekada je zasigurno veliki iskorak. Ja u ovom gradu živim od 1954.godine i za to vrijeme pratim funkcionisanje jevrejske opštine. Ona je uvijek postojala, ali je i uvijek bila mala, samozatomljena skupina ljudi koji su se okupljali u nekom od privatnih stanova, a potom u ništa većoj kancelariji. Projekat promovisanja, održanja, jačanja jednog ovakvog centra je za nas ,članove male zajednice, prilika da napravimo nešto što ima veći značaj. Naravno, to se preko noći ne može ostvariti.

Drugi svjetski rat, odnosno nacistička ideologija, su uspjeli, pa skoro uništiti jevrejsku zajednicu na teritoriji Evrope. Volja jevrejskog naroda da iz ruševina gradi svjetliju budućnost, uz pomoć prijatelja, ljudi dobre volje, se pokazala jačom. No, posljedice su svakako ostale. U Banja Luci živi mali broj pripadnika jevrejskog naroda. Poslednja sinagoga je srušena 1944.godine. Zahvaljujući skupini entuzijasta, predvodjenih gospodinom Arie Livne, je 2.9.2014.godine jevrejski narod dobio priliku da počne intenzivnije djelovati na obnovi jevrejskog života, tradicije, kulture.
Izgradjena je, po želji predsjednika centra Arie Livne, sinagoga “Ilona Vajs”, kao uspomena na njegovu majku spaljenu u logoru Aušvic. Jevreji su dobili mjesto gdje će se moći posvetiti molitvi, učenju svetih knjiga. Znate, vjerska pravila nalažu da je za molitvu potrebno prisustvo deset muških glava. Toliko se u Banja Luci još ne može skupiti. Ali, dogadjeje treba posmatrati sa istorijske distance. Pa u tom kontekstu, pomake koji su učinjeni od proteklog rata u BIH, kada je počela da vise jača komunikacija unutar jevrejske zajednice, do danas, kada postoji centar, sinagoga, dobra volja njegovih članova da radi na jačanju zajednice, komunikacija sa okruženjem, kada je pitanje dana da zajednica dobije i svog rabina, trebamo gledati kao veliki uspjeh. O svemu ovome što smo pričali do prije dvije godine nije bilo pomena.”

 

pogledano 34696 puta Zadnji put promjenjen sreda, 21 oktobar 2015 20:32
Više iz kategorije: « Arie Livne Gabi Abramac »