• JEVREJSKI KULTURNI CENTAR "ARIE LIVNE"
    Jewish Cultural Center "Arie Livne"
  • SINAGOGA "ILONA VAJS"
    Illona Weiss Synagogue
  • MULTIMEDIJALNA SALA
    Conference room
ponedeljak, 25 decembar 2017 10:42

PROMOCIJA PRVOG PREVODA NA SRPSKI JEZIK KNJIGE „JEVREJSKA DRŽAVA“ (POKUŠAJ MODERNOG RJEŠENJA JEVREJSKOG PITANJA) AUTORA TEODORA HERCLA

Autor
ocijeni
(0 glasova)

AKO ŽELITE –TO NIJE BAJKA

Nakon 120 godina , koliko je prošlo od kada je ideolog, humanista, vizionar, cionista Teodor Hercl napisao knjigu pod nazivom „ Jevrejska država-pokušaj rješenja jevrejskog pitanja“, a koja je prevedena na više od trideset svjetskih i manje poznatih jezika, banjalučka i šira javnost je 21.12.2017.godine imala priliku da se upozna sa Herclovim likom i djelom kroz prevod knjige na srpskom jeziku. Naime, mladi entuzijasta, student prava na Pravnom fakultetu u Beču, Srdjan Barašin (22) je, kako reče, kroz studije i komunikacije sa ljudima bio zaintrigiran Herclovim djelom koje je pročitao na njemačkom jeziku. Uz podršku Generalnog konzula Srbije u Banja Luci Vladimira Nikolića je uspostavio komunikaciju sa predsjednikom Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne koji je pozdravio i podržao Barašinovu ideju, da se knjiga prevede na srpski jezik. U prepunoj sali Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ su se prisutnima obratili g . Arie Livne, istoričar Zoran Pejašinović, autor prevoda Srdjan Barašin i predstavnik Jevrejske zajednice Srbije Avram Izrael. Medju prisutnima su bili direktor Sekretarijata za vjere Republike Srpske Dragan Davidović, Generalni konzul Srbije u Banja Luci Vladimir Nikolić, Generalni konzu Hrvatske Zlatko Kramarić, književnici, predstavnici medija te brojne zvanice iz javnog i kulturnog života grada.

001Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne se zahvalio Generalnom konzulu Srbije Vladimiru Nikoliću, Predsjedniku Republike Srpske Miloradu Dodiku, direktoru Sekretarijata za vjere RS Draganu Davidoviću, istoričaru Zoranu Pejašinoviću (koji je napisao predgovor), Jevrejskom kulturnom centru „Arie Livne“ koji je bio domaćin večeri, a koji su pomogli realizaciju projekta čiji je autor mladi Banjalučanin Srdjan Barašin, student prava u Beču,
„Dragi prijatelji, želim prvo da vas pozdravim i podsetim na neke dogadjaje iz prošlosti. Jednom prilikom sam prisustvovao sastanku na kom je govor držao bivši ambasador Izraela u Americi. On je rekao , da nije važno koliki je broj ljudi prisutan na nekom okupljanju nego je važan kvalitet ljudi. Ja sam sretan i zadovoljan kada večeras vidim prisutne u ovolikom broju i zato vam hvala. Ne volim da koristim reči od istorijske važnosti, ali moram reći da ova knjiga ima veliku važnost. To je ideologija cionističkog pokreta, a u krajnjoj varijanti i presudna u velikoj mjeri za stvaranje izraelske države. U vezi današnjeg dana ima jedna mala slučajnost, simpatična koja nema neku važnost za druge koliko za mene. Naime, ja sam 1936. godine pristupio cionističkom pokretu u Novom Sadu i smatram se za jednog od učesnika u stvaranju države Izrael. U toku mog života , od mladića koji je 1936. godine pristupio pokretu do negdje 1960. godine bio sam direktor Informacionog odjela cionističke organizacije i sa tim statusom otišao u penziju. Od 1936. godine do današanjeg dana je prošlo 80 godina i ja sam sretan i zadovoljan da proslavljam taj moj jubilej članstva u cionističkom pokretu ovde u Banja Luci, na ovoj svečanosti koja je organizovana u znak poštovanja prema mladom Srdjanu Barašinu koji se medju prvima usudio da prevede djelo Teodora Hercla na srpski jezik. Ja sam sentimentalan večeras, ali mislim da treba, da svi budemo ponosni, srpski narod u celini, što ima ovakvog sina. Mladić koji je Banjalučanin, nije Jevrej, nema nikakve veze sa cionističkim pokretom, pročitao je ovu knjigu i preveo nakon toliko godina.“
Predsjednik JO Banja Luka Arie Livne je na naglasio, da svi zajedno trebamo da budemo ponosni na ono što je uradio Srdjan Barašin, jer, kako reče, on daje nadu drugim mladim ljudima da vjeruju u bolju budućnost i djeluju u tom pravcu u cilju stvaranja jedne kvalitetne intelektualne elite u Republici Srpskoj, Srbiji.

003Predgovor za prvi prevod knjige Teodora Hercla na srpski jezik je napisao istoričar Zoran Pejašinović, direktor banjalučke „Gimnazije“ koji je već jednom organizovao promociju u centru i čija je tematika bila cionistički pokret te njegov ideolog i osnivač Teodor Hercl. Na početku predgovora stoji Herclov citat, „ Ako želite, to nije bajka“.
„Imam običaj da kalendarski podsjetim na dogadjanja vezana za neki istorijski period, pa ću to učiniti i ovog puta. Naime, na današnji dan, prije više od 200 godina se rodio čuveni britanski državnik, premijer Benjamin ili Bendzamin Dizraelija. Prvi Jevrej koji je faktički dostigao najviši državni status u Velikoj Britaniji. Živio je u 19. vijeku kada su evropski Jevreji uvelike počeli da uživaju darove Francuske revolucije, kada su emacipovani, stekli gradjanska, politička prava. Potvrda toga je i sam Dizraeli. Jedan od takvih je bio i autor knjige koju večeras predstavljamo, Teodor Hercl. Bečki Jevrejin, uveliko asimilovan, uljuljkan u blagodetima onog vremena. Čovjek koji je zahvaljujući jednom slučaju postao cionista. O tome smo pričali prošle godine, u ovom centru, gdje je rečeno, da je pojavu cionizma uzrokovala pojava antisemitizma te ono što su radile anticionističke , desničarske snage u Evropi. Cionizam je odgovor na probleme devetanestog vijeka, a tiču se opstanka Jevreja. Odličan primjer takvog odgovora jeste upravo Hercl koji je poslije „Drajfusove afere“ odlučio da inicira nešto što će zauvijek ostaviti trag u istoriji stvaranja, ne samo izraelske države nego biti vodilja svima onima koji imaju problem sa pronalaženjem nacionalnog identiteta. On se vratio svojim korijenima i latio se pera te napisao knjigu pod nazivom „ Jevrejska država“. Objavio je u februaru 1896. godine, a izašla je istovremeno u Beču, Lajpcigu. I prošlo je 120 godina od njenog pojavljivanja. Kao što ste čuli od g. Arija Livne, prevedena je na preko trideset jezika. Još 1936. godine je u Kraljevini Jugoslavije objavljena Herclova biografija odakle su uzeti i prevedeni neki odlomci. Ali, integralni prevod do ovoga ,čiji je autor Srdjan Barašin, nije postojao. U Zagrebu je Ivo Goldštajn preveo knjigu na hrvatski jezik, ali lično sam se uvjerio da ju je bilo teško naći. Uspio sam dobiti neku kopiju iz Novog Sada. Tako da razloga za radovanje, jer se pojavila srpska verzija itekako ima. A, ako se ovome doda , a to smo čuli, da je prošlo 120. godina od pojave cionizma, 100 godina od Balfurove deklaracije, dva velika jubileja, ovaj prevod ima puno opravdanja“.
Profesor Pejašinović se osvrnuo na simboliku i poruku koja se odašilje preko fotografije koja se nalazi na naslovnici knjige.
„Prvo izdanje Teodora Hercla ima 86 strana, a kod Srdjana Barašina ima 114 stranica. Na naslovnici knjige je nešto što je, kako sam čuo, izabrao g. Arie Livne. Naime, ovo je čuvena Herclova fotografija u Bazelu iz 1897. godine kada je upravo osnovao Svjetsku cionističku organizaciju. Naslonjen na neku ogradu, tamo preko Rajne gleda u neku daljinu, onako vizionarski i sanja o jevrejskoj državi. Tada je na Svjetskom cionističkom kongresu ozvaničio tu svoju ideju, taj svoj san. Hercl zagovara jevrejsku državu nakon 2000 godina pauze. Državu za sve Jevreje rasute po svijetu. Na 113. strani Hercl kaže, „ Jevreji, nije prevara. U to se svako može uvjeriti, jer svako sa sobom nosi jedan komad od svoje obećane zemlje. U svojoj glavi, u svojim rukama i u svom svakom stečenom dobru“. Na, drugom mjestu kaže, „ Niko nije dovoljno jak i bogat da sam premješta jedan cijeli narod sa mjesta na neko drugo mjesto. To može samo ideja. A, ta ideja je jevrejska država.“ I dodaje onu čuvenu maksimu, odnosno zavjetnu misao Jevreja, „ Dogodine u Jerusalemu!“.
Pojava knjige 1896. godine je izazvala senzaciju, posebno u Beču. Reakcije su bile različite i uglavnom negativne.
„Neki su Hercla počeli nazivati lažnim mesijom, Žil Vernom, ismijavali su ga. A, bilo je i onih koji su ga proglasili mentalno oboljelim. Bilo kako bilo, knjiga se pojavila i za Hercla više nije bilo nazad. Naredne 1897. godine je u Bazelu sazvao i osnovao Svjetsku cionističku organizaciju, a onda je uslijedila borba koja će tek 1917. godine dati neke opipljive rezultate. Zaslugom , prije svega londonskih cionista, cionistički svijet će dobiti jedno veliko priznanje. Naime, britanski državnik Balfruh će cionistima poslati jedno pismo u kome se kaže, da zvanični London gleda sa blagonaklonošću na stvaranje nacionalnog ognjišta u Palestini za jevrejski narod. Time je po prvi put jedna velesila i to da kažem, protektor, okupator Palestine dala priznanje cionističkim idejama i ciljevima. Još da podsjetim, otomanska Turska se upravo raspadala u tom momentu i Velika Britanija je stavila pod kontrolu veliki dio Bliskog istoka, a time i Palestine.
006Istoričar Pejašinovič je iskoristio priliku i da podsjeti na odnos Srba prema cionističkom pokretu za vrijeme Kraljevine Srbije.
„Naime, 1917. godine će se desiti nešto što treba podvući. Balfurovu deklaraciju će nekoliko mjeseci kasnije priznati i druge velike sile. Iako okupirana, „izbjegla“, Srbija će faktički biti prva država na svijetu koja će priznati Balfurovu deklaraciju. Učiniće to Milenko Vesnić, šef srpske vojne misije u Vašingtonu. On piše jedno zvanično pismo Davidu Albalaju koji je srpski Jevrejin, Beogradjanin, ljekar po struci i koji je u srpskoj uniformi prošao sve ono što je prošao srpski vojnik u Prvom svjetskom ratu. Prešao je Albaniju, bio na Krfu i onda otišao u Vašington. Vesnić mu piše u ime srpske vlade. „ Moj dragi kapetane Albala, želim izraziti vašoj jevrejskoj braći simpatije srpske vlade i srpskog naroda za ponovno uskrsnuće jevrejske države u Palestini.“ Tri decenije kasnije desiće se uskrsnuće onako kako je Hercl i prognozirao. Država Izrael je proglašena 14.5. 1948.godine. To je velika pobjeda ove knjige, ideje knjige - cionizma.
Profesor je podsjetio na dogadjanja u Srbiji, u periodu kada su Srbi podržali Jevreje u stvaranju svoje države, ali su se, kako reče, istovremeno, nekako, odrekli svoje.
„Kraljevina Srbija, njene vodje, možda bi razmišljali drugačije da su imali ovaj Srdjanov prevod. Možda bi danas bilo nekoliko miliona Srba više, možda bi bile srećnije prilike, ali mi nikad nećemo saznati, šta bi bilo da je bilo. Da se onomad našao neki Srdjan, pa da regentu Aleksandru i Pašiću kaže nešto o tome, kako su se Jevreji borili i bore za svoju državu, ko zna !? Upućujem iskrene čestitke Srdjanu, g. Ariju Livne, svima onima koji su stali iza ove knjige, a posebno vama na pažnji i domaćinu JKC „Arie Livne“ i njegovom direktoru Djordju Mikešu“, rekao je na kraju izlaganja istoričar Zoran Pejašinović.

Autor prevoda knjige „ Jevrejska država- pokušaj modernog rješenja jevrejskog pitanja“, student prava u Beču, Srdjan Barašin (22) je pozdravio prisutne, a na komentar koji je uslijedio, da je „ zvijezda večeri “ se skromno nasmiješio rekavši, da se u životu svakog čovjeka pruži neka prilika koju treba realizovati, ali je prije toga prepoznati kao opštekorisnu. Te da je on jedan od onih mladih ljudi koji je zahvaljujući svojim interesovanjima, nekim susretima, komunikacijama uspio da sve to uveže i što je rezultiralo ovim itekako značajnim projektom.
„Dragi prijatelji, ja sam taj Srdjan Barašin. Student sam prava u Beču, a ne prevodilac. To studiranje u inostranstvu ima svoje mane , ali i prednosti. Jedna od prednosti je ta, što medju tolikim brojem mladih iz svijeta nikada ne znate sa kim se možete sresti i šta ta komunikacija može da iznjedri. Slučajno sam se upoznao sa studentima iz Izraela, a kada krene priča zasigurno ne može , a da se ne pomene i tema o cionizmu, nastanku države Izrael. Nakon razgovora sa njima sam počeo spontano da istražujem. Prvo preko Interneta gdje sam se upoznao sa likom i djelom Teodora Hercla, pročitao knjigu. Suština i ideja su mi se dopale, način na koji je čovjek to iznio. Tragao sam za srpskim prevodom, ali bezuspješno. Ne svojom krivicom već zato što nije postojao. Konsultovao sam se sa profesorom Zoranom Pejašinovićem i rekao da bih želio da knjigu čitamo na srpskom jeziku. Onako, za sebe, sam odlučio da je prevedem. Ideju sam podijelio sa Generalnim konzulom Srbije Vladimirom Nikolićem koji je odmah kontaktirao g. Arie Livne i koji se oduševio tom idejom te rekao, da će da podrži njenu realizaciju. Knjiga Teodora Hercla je objavljena 1896. godine. Sto godina prije nego što sam se ja rodio. Kada pričam o tome ne pokušavam da pronadjem neke svemirske poveznice izmedju nas dvojice, nego mi nikako nije jasno kako da se u tom vremenskom periodu niko nije pojavio koga bi zainteresovala ta tematika toliko da krene u priču. Moram reći, da sam svo vrijeme dok sam prevodio knjigu osjećao odredjenu strepnju, da bi, recimo, taj nepostojeći srpski prevod odnekud mogao da se pojavi“, ispričao je Barašin ukratko emotivne i druge momente koji su pratili njegov rad.
On Teodora Hercla smatra hrabrim i nezavisnim čovjekom, klasičnim ideologom koji se susretao sa marginalizacijom i uvredama, bio ismijavan i što je u njemu još više probudilo interesovanje da se posveti prevodu knjige.
„Ismijavan je ne samo od strane Austrijanaca nego i u jevrejskim krugovima koji su mislili , da su potpuno asimilovani u društvo u kom žive. Nisu vjerovali da mogu pričati hebrejski, jer su smatrali da je njihov jezik njemački. Pisanjem ove knjige Hercl nije podilazio nikome, pa ni svom narodu zbog čega je pogrešno ovu knjigu nazivati nacionalističkim, populističkim pamfletom kao što je mnogi i dan danas nazivaju. I sam Hercl je govorio, da se ne radi o tome. To jeste bio nacionalizam sa jedne strane, ali ne radikalni već se radilo o kombinaciji svih tih ideja o rješavanju jevrejskog pitanja. On je to smatrao jevrejskom potrebom, ne da bi se izazvali sukobi, krvoproliće izmedju naroda i nacija nego da bi došlo do mira izmedju Jevreja i ostalih naroda. U svojoj knjizi on kaže, da zamjera onim Jevrejima koji se stalno sele iz jedne zemlje u drugu zemlju iz razloga, jer oni na taj način nose sjeme antisemitizma u one zemlje u kojima antisemitizam do tada nije postojao. Po njemu je stvaranje jevrejske države korisna stvar i za jedne i za druge i zato što bi njenim nastankom nestao i antisemitizam. Mnogi su smatrali da je ova knjiga utopija i sa njima se autor nije slagao. On ju je nazivao najboljom kombinacijom koja predstavlja jedan nacrt stvarnog funkcionisanja jedne države. S druge strane, sve te njegove ideje kako ih je on zamislio se nisu ostvarile u današnjoj državi Izrael. Ali, njihova suština je ostvarena, a ako je nešto ostvareno onda to više nije utopija“.
Barašin kaže, da je knjiga višestruko korisna ne samo za pripadnike jevrejskog naroda i cionistički pokret, čija je bila zvijezda vodilja, nego i za sve one narode koji imaju problem prilikom rješavanja nacionalnog pitanja.
„Znate, ne mogu da ne pomenem Srbe kada je riječ o ovoj tematici. Iz svog ugla gledano, a i ono što sam učio i saznavao od drugih, iz knjiga mogu reći, da Srbi nisu stvorili dugoročni plan u rješavanju nacionalnog pitanja već su to pitanje kroz istoriju rješavali populizmom i nekim dnevno-političkim varijantama zbog tamo nekih interesa. No, to je pitanje koje nije za večerašnju raspravu. Da podsjetim, da je Herclova ideja zaživjela medju tadašnjom populacijom ne samo, jer je bila dobra već i zato što je bila dobro prenešena. On je knjigu napisao jednostavnim jezikom, razumljivim nepismenim i onima koji su visoko obrazovani kako bi ostvarila svoj zadatak- proizvela u svima njima patriotski osjećaj. Nije se potrudio prilikom naučne elaboracije i nije koristio tu neku „svečanu“ terminologiju. Zbog toga od njega treba učiti i iskreno se nadam, da će ovaj prevod knjige doći do ljudi koji danas pišu deklaraciju o opstanku srpskog naroda, jer takve ideje moraju biti dugoročne i razumljive.“
Autor prevoda knjige Srdjan Barašin je naglasio, da pomen rješavanja srpskog nacionalnog pitanja može biti i pogrešno protumačen od strane pojedinica.
010„Ja ne želim da iko od vas pomisli da sam nacionalista. Ja to nisam. Zato ću reći, da u vezi ove knjige ne treba praviti veliku buku prije nego što se pročita. Mogu samo reći veliko hvala što ste došli večeras u ovolikom broju i što ste podržali našu akciju i izrazili poštovanje prema svemu onom što smo uradili. A, ono što svo vrijeme želim da kažem jeste to, da se zahvalim Generalnom konzulu Srbije Vladimiru Nikoliću. On je zaslužan što smo se ja i g. Livne upoznali i bio veza u našoj interakciji što se tiče realizacije ovog prevoda. Ličnu zahvalnost dugujem g. Arie Livne, upravi JKC „Arie Livne“ zato što, kada su čuli da da ova knjiga nije prevedena, nisu angažovali profesionalnog prevodioca koji bi to možda mogao bolje da uradi. Ali, da se malo našalim, bila bi i šteta, jer bi tako negativno uticali na entuzijazam jednog mladog čovjeka. I zato još jednom hvala! “
Rado vidjen gost u JKC „Arie Livne“, predstavnik Jevrejske zajednice Srbije Avram Izrael je kao i svaki put do sada darivao komplet knjiga JKC „Arie Livne“ i dva molitvenika za sinagogu „Ilona Vajs“, jer, kako reče, „ Jevreje je molitva održala“.
„Ja sam Avram Izrael, sefard beogradski, ali sam bio i Srbin i na braniku zemlje u kojoj živim kada je trebalo. Posebno mi je zadovoljstvo, da jevrejsku literaturu imam priliku da čitam u integralnom tekstu zahvaljujući mladom studentu prava, Srdjanu Barašinu, ali i JKC „ Arie Livne“, g. Arie Livne lično, Predsedniku Republike Srpske, Generalnom konzulu Srbije Vladimiru Nikoliću i svima onima koji su pomogli da se prevod knjige Teodora Hercla pojavi na srpskom jeziku. Premijera Herclove knjige je večeras u Banja Luci, a druga promocija će biti organizovana u Beogradu. Mislim da su prisutni dovoljno rekli o Herclovoj genijalnoosti, jednostavnosti, vizionarstvu, čoveku humanisti, socijalisti, realnom liberalu koji je artikulisao hiljadugodišnji san jevrejskog naroda prognanog sa njegovog ognjišta. Prošlo je 12 decenija od njegove ideje i pet decenija od njene realizacije. U kratkom vremenu za ljudski vek se desilo mnogo toga, Prvi i Drugi svetski rat...sve se promenilo, ali je antisemitizam ostao. Šest miliona Jevreja je nestalo , a na prostoru ex Jugoslavije 80.000. Svi oni, kao i očevi mojih otaca su nosili jedan san, jednu iskru o sopstvenoj državi, o svom domu. Našli su tu iskru ulazeći u gasne komore Aušvica, beogradskog Sajmišta, u Jasenovac. I danas mira nema, ali sa posebnom emocijom ću reći, da je srpki narod ostao uz nas. Autor knjige Teodor Hercl iskazuje brigu za sve narode i nacije. Da li je bio utopista!? Siguran sam , da bi danas sve savremene nacije, svi problemi koji su aktuelni mogli da budu rešeni da se preuzme njegov „recept“, odnosno njegova postavka rešenja nacionalnog pitanja. Ali, nije tako. I danas se „kroz mač“ rešavaju problemi koje je Hercl predvideo. Valjalo bi, da svi političari, pre nego što se late rešavanja gorućih državnih pitanja pročitaju Hercla kao lektiru.“

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 038
  • 039
  • 040
  • 041
pogledano 175 puta Zadnji put promjenjen ponedeljak, 25 decembar 2017 11:05