• SINAGOGA "ILONA VAJS"
    Illona Weiss Synagogue
  • MULTIMEDIJALNA SALA
    Conference room
  • JEVREJSKI KULTURNI CENTAR "ARIE LIVNE"
    Jewish Cultural Center "Arie Livne"
Cvijeta Arsenić

Cvijeta Arsenić

E-pošta: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Jevrejski kulturni centar “Arie Livne” je četvrtu godinu zaredom organizator manifestacije kojom se obilježava Medjunarodni dan dječijih prava. Svečano otvaranje je 01. 12. 2018. godine, u 11 sati kada će nastupiti djeca iz Osnovne škole „ Sveti Sava“ koja će izvesti muzički, poetski recital pod nazivom „ Godina“. Istog dana, u 16 sati u organizaciji Dramskog studija „Roda“ će biti predstavljena kreativna radionica uz učešće učenika iz Osnovne škole „Kulen-Vakuf Orašac“, a u nastavku programa će biti izvedena i predstava.

Manifestacija će trajati devet dana. Od učesnika će pored učenika iz OŠ „Sveti Sava“ i Dječijeg studija glume „Roda“ nastupiti : Servis centar „ Dajte nam šansu- Zvjezdice“, „ Down syndrom centar Banja Luka OSC BL“, djeca iz JU Dom „ Rada Vranješević“, pacijenti Zavoda za fizikalnu terapiju i rehabilitaciju „ Dr. Miroslav Zotović“, izvodjači iz Tuzle, mladi muzičari iz Instituta za moderno muzičko obrazovanje „Opus conmusica“, učesnici likovne radionice pod vodjstvom stručnih radnika „ Društva za podršku osobama sa autizmom grada Novog Sada“ te učesnici majstorske radionice za violiniste pod nazivom „Radost sviranja“ čiji je autor mr. Natalija Todorović.
U nedelju, 9.12. 2018. godine, u 12 sati će biti održan koncert pod nazivom „Radost sviranja“ što će označiti završetak ovog iznad svega humanitarnog projekta.
Podsjetimo, Generalna skupština UN-a je 20.11. 1959. godine usvojila Deklaraciju o pravima djeteta, a trideset godina kasnije i Konvenciju o pravima djeteta, pa se u cijelom svijetu ovaj dan obilježava kao Medjunarodni dan dječijih prava. Cilj je bio animirati javnost, ustanove u zaštiti maloljetnika od zloupotrebe, nasilja i raznih oblika diskriminacije. Na ovaj dan se treba gledati kao na poseban datum koji treba da animira organizacije na globalnom i lokalnom nivou da vode računa o poštovanju prava djece. Da interveniše tamo gdje se ona ne provode na ispravan način i da ističe ona područja gdje se dječija prava realizuju u skladu sa navedenom konvencijom i što za rezultat ima stvaranje realne slike kada je riječ o ovoj oblasti.

 PLAKAT MDDP 2018

HAG SUKOT SAMEAH!

Članovi Jevrejske opštine Banja Luka su 24. 09. 2018. godine u Jevrejskom kulturnom centru “Arie Livne” proslavili Sukot ( starozavjetni jevrejski praznik). On se obilježava u jesen, petnaestog dana mjeseca Tišrija (septembar/ oktobar). Pored članova, prisustvovali su i gosti – prijatelji opštine.
Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne i direktor JKC “Arie Livne” Djordje Mikeš su pozdravili prisutne poželivši im dobrodošlicu uz želju, da praznik proslave u miru , blagostanju i okruženi ljubavlju svojih najbližih.

Sukot je u jevrejski praznik poznat i kao Praznik sjenica. Traje osam dana i jedan je od tri velika hodočasna praznika ( uz Pesah) kada se Jevreji sjećaju biblijskog putovanja prema Obećanoj zemlji.
Sukot doslovno znaći sjenica ( improvizovana kućica napravljena od pruća). Praznik se slavi kao uspomena na izlazak jevrejskog naroda iz Egipta te njegovog putovanja do Obećane zemlje kroz pustinju. On traje od petnaestog do dvadeset i drugog dana Tišrija. Dvadeset trećeg dana Tišrija nastupa Šemini acerat ( Osmi zaključni dan) koji se smatra praznikom. U svih sedam dana Sukota svi punoljetni muškarci su obavezni da spavaju i jedu u suka (koliba). Izvan suke se smije samo užinati ili piti. Suka je koliba koja se gradi pored kuće u kojoj se jede i spava u toku praznika. Zidovi suka mogu biti napravljeni od drveta , kartona, kamena ili cigli. Ono što je bitno jeste, da suka ne smije biti pokrivena crijepom, lesonitom ili najlonom već granjem, drvenim letvama , trskom ili hasurama i to tako , da se kroz njih može da vidi nebo. Najčešće se stavljaju palmine grane. U toku Sukota se sav život odvija u suka, a u pravu kuću se ulazi samo poslom ili privremeno. Zato se ćilimi, slike, vaze i drugi ukrasi prenose u suka.
Sukot je i poljoprivredna svečanost, pa se naziva i Praznik žetve. Po završetku žetve , Sukot se slavio kao zahvalnost za urod u protekloj godini. Običaji koji sevežu za praznik jesu, da treba napraviti svežanj od četiri dijela – “lulav” (palmin list), “etrog” ( plod vrste citrusa), “ hadasim” ( tri grančice mirte) i “ aravot” ( tri grančice vrbe). Grančice mirte i vrbe se vezuju zajedno, lulav se drži u drugoj ruci, a šake se drže skupljene pri mahanju. Svakodnevno, osim na Šabat se obavlja obred uz blagoslov koji se zove “ netilat lulav”. U sinagogi se maše sa četiri biljne vrste na četiri strane svijeta. Započinje se mahati u pravcu Jerusalema. Osmi dan Sukota se naziva Šamini acerat, a sljedeći dan u dijaspori se slavi kao Simhat Tora, jer se u vrijeme jutarnje molitve čita poslednji dio iz Tore u knjizi Dvarim i prvo poglavlje knjige Berešit. Oni koji su pozvani na čitanje Tore se nazivaju “hatani” ( nositelji časti).

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013

Jevrejski kulturni centar je u junu mjesecu 2018. godine bio domaćin mladim muzičarima iz JU Muzičke škole „ Vlado Milošević“ koji svake godine, u okviru školskih aktivnosti, organizuju polugodišnje i godišnje koncerte. Cilj je upoznati javnost sa rezultatima rada ove poznate muzičke ustanove, nivoom muzičkog obrazovanja koje su učenici stekli, aktivnostima nastavnog kadra... Podsjetimo, muzička škola je od osnivanja JKC „ Arie Livne“ uključena u njegove kulturne aktivnosti tako da su nastavnici i učenici, moglo bi se reći, naši stari znanci.
Ove godine smo imali priliku da uživamo u notama čiji su izvodjači bili mladi gitaristi, violinisti, solisti ozbiljne , ali i zabavne muzike te drugih žanrova.
Naš partner u poslu, Institut za moderno muzičko obrazovanje „Opus conmusica“ (naime, i sa njima nas veže saradnja od osnivanja centra) je takodje bio uključen u ovaj muzički projekat koji je trajao skoro mjesec dana.


Kratak osvrt o osnivanju Muzičke škole “Vlado Milošević”

Priča počinje krajem 19. vijeka, za vrijeme austrugarske okupacije, kada nastaje Srpsko pjevačko društvo “Jedinstvo” ( u to vrijeme Srpsko crkveno pjevačko društvo) koje 1934. godine osniva i prvu zvaničnu Muzičku školu u Banja Luci. Na inicijativu tadašnjeg predsjednika, a ranije dirigenta “Jedinstva” Dušana Umićevića je na vanrednoj skupštini 1. juna 1934. godine donesena Odluka o otvaranju Muzičke škole. Imala je više odjeljenja: početnički tečaj, Nižu muzičku školu i Srednju muzičku školu koja je tada imala samo tri nastavne godine. Na programu su bili predmeti : solfedjo, elementarna teorija i harmonija. Bilo je predvidjeno da se kasnije kao predmeti uvedu violončelo i kontrabas. Školu su mogli pohadjati redovni i vanredni slušaoci kao i oni koji bi pohadjali periodično.
Kao utemeljitelj se ističe Vlado Milošević, uz čiji rad se veže osnivanje i rad ove ustanove, Draga Bukinac i Dragan Šajnović koji je od 1935/36. godine bio profesor violine. Prvi direktor škole i nastavnik violine i solfedja je bio Vlado Milošević. Ostaće upamćen kao veliki entuzijasta koji je nastojao, da kod učenika probudi i razvije ljubav prema muzici, ali i ozbiljan stav prema muzičkoj umjetnosti uopšte.
Nakon Drugog svjetskog rata počinje novo razdoblje u razvoju umjetnosti uopšte, pa i muzike. Obnavljaju se muzeji, pozorišta, muzičke i slikarske škole…Uvedena je i obavezna nastava muzičkog vaspitanja u osnovne i neke srednje škole. Muzička škola u Banja Luci je obnovljenja 1946. godine.
Niža muzička škola je trajala deset godina ,a kao glavni predmeti u školskoj 1946/47. godini su se izučavali, violina, solo pjevanje, harmonika i gitara. Otvaranje Srednje muzičke škole u Banja Luci ( “Muzička škola u Banja Luci”) desiće se 1956/57. godine, a što je označilo početak kulturne ekspanzije na području Krajine. Od opšteobrazovnih predmeta su se slušali srpskohrvatski jezik, istorija, strani jezici (njemački, francuski, ruski), fizičko vaspitanje. U okviru škole je djelovala Niža muzička škola u trajanju od šest godina i četvorogodišnja Srednja muzička škola.
Škola ima sledeće odsjeke: 1. Gudački odsjek ( na kome učenici imaju mogućnost pohadjanja violine, viole, violončela i kontrabasa) 2. Duvački odsjek ( klarinet, flauta, oboa te limeni duvači, truba, trombon, horna) 3. Klavirski odsjek ( predmet je najvećeg interesovanja, ali i oni koji na njemu izučavaju nižu odlične rezultate na brojnim takmičenjima) 4. Odsjek harmonika (takodje brojniji odsjek) 5. Odsjek gitare ( za njega poslednjih godina vlada veliko interesovanje) 6. Odsjek solo pjevanja koji ima dugu tradiciju u MŠ “ Vlado Milošević” i koji je iškolovo renomirane umjetnike poznate u regionu i šire. Medju njima su Radmila Smiljanić, Nataša Jović-Trivić, Snežana Savičić.
Koncerte u MŠ “ Vlado Milošević” ne izvode samo učenici , već i profesori i održavaju se u vijećnici“ Banski dvor- Kulturni centar” (učenici), a u koncernoj Sali (godišnji i polugodišnji koncerti učenika i profesora) te koncertnoj sali škole.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 038
  • 039
  • 040
  • 041
  • 042
  • 043
  • 044
  • 045
  • 046
  • 047
  • 048
  • 049
  • 050
  • 051
  • 052
  • 053

VEČE SEFARDSKIH ROMANSI

Jevrejski kulturni centar „Arie Livne“ je četvrtu godinu zaredom organizator kulturne manifestacije pod nazivom „ Evropski dani jevrejske kulture“. Desetog septembra je kulturni dogdjaj obilježen koncertom ansambla „Barimatango“ iz Mostara.
Podsjetimo, ovaj za jevrejski narod značajan dogadjaj se počeo da obilježava 1996. godine u Alzasu, u Francuskoj kao vrlo uspješna lokalna manifestacija, a do 1999. godine se proširio na cijelu Francusku, Njemačku, Švajcarsku, Italiju, Španiju. Godine 2000. se kulturna manifestacija počela da organizuje i u Bosni i Hercegovini. Prije četiri godine se proslavi pridružio i Jevrejski kulturni centar „Arie Livne“, a što je označilo i početak rada ove za grad Banja Luku, Republiku Srpsku značajne kulturne ustanove.

Za četiri godine postojanja je centar bio organizator brojnih kulturnih dogadjanja, naučnih skupova, tribina čiji je cilj očuvanje i promovisanje kulturne baštine i tradicije jevrejskog naroda, pa se kulturna manifestacija „ Evropski dani jevrejske kulture“ može svrstati u red onih po kojima je rad Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ postao biti prepoznatljiv. Ovome u prilog govori podatak, da je uvrštena u redovni program kulturnih aktivnosti od strane grada. Prije dvije godine je u okviru manifestacije nastupio najstariji jevrejski hor na svijetu „Braća Baruh“ iz Beograda, a 2017. god. je banjalučka publika imala priliku da uživa u bravuroznom izvodjenju sefardske muzike, sevdalinki muzičkog trija „ Rubeinstein Klezmer Project“.

Prije četiri godine ansambl „ Barimatango“ je bio gost Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“. Evo, i ove godine je banjalučka publika imala priliku da uživa u izvanrednom izvodjenju sefardskih pjesama za što su zaslužni Atila Aksoj (gitara), Jelena Milušić (solista) i Edvin Hadzić (kontrabas). Oni su izvodeći sefardsku muziku podsjetili na neko davno vrijeme kada su sefardski Jevreji prognani iz Španije i Portugalije oko 1492. godine. Raseljeni na sve četiri strane svijeta, medju ono malo stvari koje su ponijeli sa sobom se nalazila i njihova kultura protkana melodičnim jezikom, nostalgičnim romansama koje su govorile o krajevima u kojima su odrastali i koje su morali napustiti iz istorijskih i drugih razloga. U Madridu i danas postoji Sefardska kuća (Casa Sefard Israel) čiji je cilj očuvanje sefardske kulturne baštine kao nerazdvojivog dijela španske kulture. Jer, sefardska kultura, religija, tradicija, običaji, jezik se izdvajaju svojom autentičnošću.

Dva vrsna umjetnika koji čine ansambl „Barimatango“ (što na romskom jeziku znači „noj“ – ptica koja preživljava uprkos nedaćama i simbolizuje kontinuiranu borbu za opstanak) Atila Aksoj i Jelena Milušić iz Mostara svakako pripadaju onoj vrsti umjetnika koji su prepoznali koloritnost sefardske kulture, umjetnosti, prvenstveno muzike i za njihov nastup se uvijek traži karta više.
Za Atilu Aksoja kritičari kažu, da je jedan od umjetnika koji poslednjih godina ima značajan uticaj na bosansko-hercegovačku muzičku scenu. Multiinstrumentalista, muzički producent, kompozitor, inžinjer zvuka....

O Jeleni Milušić se s pravom može reći, da je vokal bez premca. Umjetnica za koju se veže elektro-kabare bend „Starke“, belgijsko –francuski duvački orkestar „ International Orchestre de Vetex“, brojni džez sastavi i projekat muzičke edukacije za djecu bez roditeljskog staranja.
Ideja o osnivanju grupe je nastala prije dvije godine kada je Jelena pozvana da učestvuje na festivalu „Tera Madre“ u Dubrovniku. Pozvala je i Atilu Aksoja da joj se pridruži. Našli su se i osmislili program. Spojila ih je ljepota sefardske muzike, njihove melodije i priče koje pričaju. Ukratko, zvuk gitare Atile Aksoja i glas Jelene Milušić se s lakoćom mijenjaju i priklanjaju potrebama svake pojedinačne pjesme.
Ansambl „Barimatango“ je ove godine nastupio sa članom više, a riječ je o mladom muzičaru Edvinu Hadžiću iz Tuzle. On je sa 13 godina počeo da svira bas gitaru , a u Gracu 2001. godine i kontrabas i što je bio uvod njegovog interesovanja za džez muziku.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
ponedeljak, 17 septembar 2018 09:46

L, SHANAH TOVA

U Jevrejskom kulturnom centru „ Arie Livne“ su 11. 09. 2018. godine članovi Jevrejske opštine Banja Luka proslavili Jevrejsku novu godinu. Svečanosti su prisustvovali prijatelji opštine, predstavnici i članovi Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva. Prisutnima se obratio predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne koji je sunarodnicima poželio uspješnu godinu.
“ Želim da vam poželim dobrodošlicu, da se osjećate u našem centru kao u svom domu, a mojim sunarodnicima u Republici Srpskoj i šire želim uspješnu Jevrejsku novu godinu !“
Roš Hašana je nova godina koju slavi jevrejski narod i na hebrejskom jeziku ovaj izraz doslovno znači “ glava godine”. Praznik se u tradicionalnom jevrejstvu slavi prvog i drugog tišrija (septembar-oktobar). U Bibliji je ovaj dan označen kao dan okupljanja i duvanja u trube, a proslava ovog praznika kao početka Nove godine ima porijeklo u Talmudu gdje je označen kao praznik radjanja svijeta.
Proslava Roš Hašane se kod Jevreja organizuje u ozbiljnijoj atmosferi – kroz prisjećanje na grijehe i pokajanje. Tradicionalno se duva u “šofar” čiji zvuci, koji podsjećaju na plač, treba da pozovu na pokajanje. Zatim, tokom prvog prijepodneva ovog praznika se odlazi na neku rijeku gdje ima ribe, govore se molitve, a u vodu se bacaju mrve hljeba što simboliše odbacivanje grijeha. Praznik je početak perioda koji se naziva “deset dana kajanja” i koji se završava praznikom Jom Kipur.
Za Jevrejsku novu godinu se služe jabuke sa medom što treba da simbolizuje, označi da će naredna godina da bude slatka – vesela, radosna. Služe se razna jela u zavisnosti od lokalnih običaja. Može da bude kuvani jezik ili bilo koji dio sa glave životinje ili ribe, a što označava “glavu” iliti početak godine. Prisutni su spanać, pasulj, praziluk, tikve koji se pominju u Talmudu. Važno je pomenuti i jevrejski kružni hljeb koji simbolizuje ciklus od jedne godine. Drugo veče proslave se služi voće za dobijanje blagoslova.
Običaj da se slavi je uveden u kasnom srednjem vijeku od strane Aškenaza da bi kasnije bio opšteprihvaćen.

  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033

U organizaciji Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva i Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ je 30. 09. 2018. godine, u „ Banski dvor- Kulturni centar“ održan koncert Srpskog pjevačkog društva „Jedinstvo“ iz Banja Luke. Koncertu su prisustvovali predsjednik društva prof. dr. Aleksanadar Lazarević, direktor JKC „ Arie Livne“ Djordje Mikeš, članovi upravnog odbora, prof. Zoran Pejašinović, prof. dr. Nikola Mojović, Aleksandra Stevandić Rakas te članovi društva i brojni gosti iz javnog i kulturnog života grada. Treba naglasiti, da je kulturnom dogadjaju prisustvovao prof. dr. Wataru Shimizu iz Tokija, jedan od vodećih svjetskih stručnjaka iz oblastio kardiologije, šef katedre odjeljenja kardiovaskularne medicine Nipon, medicinskog univerziteta u Tokiju koji je izrazio veliko zadovoljstvo ukazanim gostoprimstvom i nadasve bravuroznim nastupom hora „Jedinstvo“.
Predsjednik Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva prof. dr. Aleksanadar Lazarević je pozdravio prisutne i gosta iz Japana rekavši, da je kulturni dogadjaj ujedno i uvod u kulturnu manifestaciju „ Evropski dani jevrejske kulture“ koja se tradicionalno i ove godine obilježava u organizaciji Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“.
Direktor JKC „Arie Livne“ Djordje Mikeš je pozdravio uglednog profesora, poželio mu dobrodošlicu kao i prisutnima.
„Veliko je zadovoljstvo što imamo priliku da ugostimo eminentnog naučnika iz daleke zemlje te nastupom hora „ Jedinstvo“ prestavimo dio kulturne baštine jevrejskog i srpskog naroda.
Na repertoaru Srpskog pjevačkog društva „Jedinstvo“ iz Banja Luke su bile tradicionalne srpske i jevrejske pjesme.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 039
  • 040
  • 041
  • 042
  • 043
  • 044
  • 045
  • 046
  • 047
  • 048
  • 049
  • 050
  • 051
  • 052
  • 053
ponedeljak, 21 maj 2018 12:18

IZLOŽBA JEVREJSKE OPŠTINE NOVI SAD

SINAGOGE U VOJVODINI (KOJIH VIŠE NEMA)

Desetog maja 2018. godine je u Jevrejskom kulturnom centru „ Arie Livne“ otvorena izložba pod nazivom „ Sinagoge u Vojvodini ( kojih više nema). Naime, u Vojvodini je nekada bilo 76 sinagoga od kojih su danas ostale tri – u Novom Sadu, Subotici i Zemunu. Izložbu je organizovala Jevrejska opština Novi Sad, a otvorena je koncertom sefardske muzike u izvodjenju umjetnika Dragane Radovanović i Predraga Simišića. Cilj izložbe je održati kulturu sjećanja na jevrejske sinagoge u Vojvodini za koje kažu, da su predstavljale arhitetkonski biser, da se od zaborava sačuvaju poslednji tragovi kulturne i materijalne baštine Jevreja u Vojvodini.
Sinagoga u Rumi je srušena 1943. godine, u Starom Bečeju 1962. godine, u Vršcu 1966. godine, a sinagoga u Somboru je danas štala dok je zemunska pretvorena u ugostiteljski objekat. Vojvodjanske sinagoge su izgradjene u 19. vijeku i početkom 20. vijeka. O životu i uticaju Jevreja na razvoj Vojvodine danas svjedoče još poneka kapela i groblje.
Inicijativa da se obnovi apatinska sinagoga je počela da se realizuje i u stvarnosti. Najvrjednije što ova sinagoga čuva je plafonski mural, ali je i novo otkriće da zidovi ispod sloja boje kriju odredjene nerastumačene murale. Mural apatinske sinagoge je jedinstven u svijetu. Za restauraciju enterijera ove jedine, sačuvane , male sinagoge u Vojvodini biće angažovani stručni arhitektonski biro iz Austrije. Bogomolja je sagradjena krajem 19. vijeka u renesansnom stilu.
Sinagoga Novi SadNovosadaska sinagoga se nalazi u Jevrejskoj ulici, u centru grada. Gradjena je u periodu od 1906. do 1909. godine. Pripada aškenaskom obredu i neološkog ( neortodoksnog) je pravca. Sa obje strane sinagoge su podignute zgrade. Jedna je bila jevrejska osnovna škola (danas baletska škola), a druga je zgrada jevrejske opštine. U doba okupacije su u sinagogi zatvarani novosadski Jevreji koji su zatim deportovani u koncentracione logore. U njoj se danas održavaju koncerti klasične muzike i predstave. Ima drugi stepen zaštite države Srbije od kada je 1991. godine uvrštena u prostorno-istorijsku cjelinu.

sinagoga suboticaSubotička sinagoga (Sinagoga na Trgu Jakoba i Komora) je sagradjena 1902. godine. Spomenik je kulture od izuzetnog značaja. Izgradjena je kao skladna, monumentalna gradjevina prema projektu budimpeštanskih arhitekta Marcela Komora i Dežela Jakoba.

sinagoga zemunSinagoga u Zemunu je aškenaska sinagoga i nalazi se u starom jezgru Zemuna. Izgradjena je 1850. godine u stilu romantizma. Danasa se u prizemlju nalazi ugostiteljska radnja, a škola stranih jezika je na spratu. Jevrejska opština u Zemunu je 1962. godine bila prinudjena od strane gradskih vlasti da proda zgradu, a kako bi je grad koristio kao mjesnu zajednicu i kulturni centar. Opšinske vlasti 1997. godine sinagogu daju u zakup, a Jevrejska opština Zemun od 2005. godine prikuplja sredstva za otkup sinagoge od opštine Zemun. U njenoj blizini se nalazila jedna sefardska sinagoga koja je srušena u savezničkom bombardovanju 1944. godine.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 038
  • 039
  • 040
  • 041
  • 042

 

 

ponedeljak, 21 maj 2018 12:16

DAN POBJEDE NAD FAŠIZMOM

Povodom obilježavanja 9.maja, Dana pobjede nad fašizmom u Jevrejskom kulturnom centru „ Arie Livne“ je organizovan okrugli sto kome su prisustvovali članovi SUBNOR-a , predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne, direktor centra Djordje Mikeš te članovi opštine.
Preživjeli borci iz Drugog svjetskog rata su podsjetili na dogadjanja i užas kroz koji su prošli narodi na teritoriji ex Jugoslavije, ali i Evrope pod okupacijom tadašnje nacističke Njemačke. Tokom izlaganja su naglasili, da se strahote ne smiju zaboraviti, da treba da se održava kultura sjećanja na zločine koji su počinjeni, jer se u Evropi počinju ponovo da javljaju oni koji zagovaraju fašističke ideje.

SVE MOJE NULE !

001U Jevrejskom kulturnom centru „ Arie Livne“ je 04. 05. 2018. godine izveden performans pod nazivom „Nindža od Japana sa Balkana“ čiji je autor Marija Grujić-Bepa. Riječ je o ličnoj priči koja nas uvodi u avanturu – na putovanje heroja od Japana sa Balkana, knjizi koja je posvećena istraživanju sebe, koja se bavi promjenama, stavaranjem svijesti o sebi, drugima, svijetu oko nas. Autorka je opusa pod nazivom „Heroji novog doba“ koji se bavi osluškivanjem, razumjevanjem, razvojem ličnosti. Petnaest godina se posvećeno bavi temom, kako da želja ljudskog srca postane stvarnost njegovog bića na različite načine. Za sebe voli da kaže, da je mentorka i prijatelj duše generacijama i generacijama heroja na njihovim herojskim putovanjima.

Odluka , da druženje sa posjetiocima ne bude puko iščitavanje odlomaka iz knjige već da svoja iskustva, koja su njena tema, podijeli na drugačiji način je nastala, jer Marija voli da napravi atmosferu koju naziva “mali kutak”.
“Volim velike priče, uzbudljivo mi je da kažem da sam reformator, pisac, učitelj životnih veština. I ova priča večeras je jedna koju bih tako nazvala. Ovde sam sa ciljem, da svi napravimo jedan mali kutak u kome ćemo se svi osećati udobno i pričati neke naše velike priče. Ja jesam ovde kako bi se organizovalo književno veče tokom kojeg ću nešto pročitati. Ali, odlučila sam da to ipak bude performans, jer je naprosto i tema knjige takva. Osim toga, ja sam inspirisana i ovim ambijentom i svime onim što me večeras okružuje, ovim kutkom, gradom, rekom ...“

003Na pitanje šta je tema knjige je odgovorila, da je to neko drugi sažeo , pa rekao, da je „Nindza od Japana sa Balkana“ priča koja nas uvodi u avanturu, putovanje heroja od Japana sa Balkana, istraživanje sebe, priča koja govori o putu ka svijesti do visoke svjesnosti, o sebi, drugima, svijetu oko nas. No, Marija kaže, da je knjiga je i mnogo više od toga.
„Ja nemam veliki spisateljski staž. Mlad sam pisac i pišem nekih pet, šest godina. Ovo je moj književni prvenac koji ja volim da „prigrlim“. A, to znači, da je to – to. Jer, pisci kada okončaju svoje delo često imaju problem kasnijeg odnosa prema njemu. Nešto bi dodali, a nešto oduzeli. Ovo je priča o tome kako sam u boraveći u Japanu shvatila da sam „nindža“, kako sam odbacila oklope koje sam i sama sebi nametnula, ali i one koji su nastali od svih mojih dana sa Balkana. U ovoj knjizi se hoće reći, da je moj život jedna velika priča koja govori kako sam više puta ostajala bez zanimanja, bez ideje čime bih se bavila i kako sam svo vreme bila u potrazi i nisam stala dok se nisam pronašla. Ja i dalje putujem. I ne stajem. I pravim svet koji je po mom ukusu. Ona govori i kako sam se borila protiv svojih demona, ali ih i prihvatila da bih to sve na kraju transformisala. „Nindža od Japana sa Balkana je priča o „militantnom mučeniku“, korporativnom svetu.....“

Nula kao početak svega.....!?

„Da, ova knjiga se može nazvati i „Sve moje nule“. Relativiziraću taj pojam „nula“. Naime, shvatila sam koliko se mi bojimo da pogrešimo, da ipak nešto i ne volimo da idemo iz početka. U ovoj knjizi se govori kako sam ja te sve svoje nule tranformisala susrećući se sa njima. Ne znam, možda sam ih imala više nego drugi, možda ne, ali sam ih više povezala. Moja prva nula datira iz juna 1991. godine kada sam završila fakultet u državi u kojoj sam , kao najbolji student, imala državnu stipenduju (oko 700 KM). Počela sam da radim i prva plata mi je bila 5 KM. To su bile te devedesete kada je trebalo zaista biti „nindža“ da bi se preživelo. Četiri godine sam radila u školi, jednu sam generaciju ispratila i zaključila da to nije nešto što bih ja mogla da radim. A, jedino o čemu sam celi život maštala jeste da budem matematičar. No, ja 1. 6. 1996. godine dajem otkaz u školi, sve knjige predajem matematičkoj biblioteci. Bila je to stvarno jedna nula“.

Profesorica matematike se zapošljava u kafani !?

005Da, a ja to u mojim knjigama zovem „underground“. Čekala sam da mi se neka vrata otvore, ali dugo nisu. Ono što mi je žao što nisam uradila radeći u kafani jeste, da se nisam „pustila“. Pojasniću vam šta to znači. Znate, ono, moji preci su bili školovani ljudi i nekako ne bi bili srećni mojim angažmanom. Pa sam to gde sam, i jesam volela i nisam. Nešto „na pola puta“. Onda sam se „pustila“ i shvatila da je kafana jedno super mesto, da tamo vodim divne razgovore, slušam odličnu muziku, pa neka pažnja gostiju....Kada sam to uradila počele su se dogadjati neke druge stvari. Kasnije, kada sam dospela u te ekspertske krugove gde se vodi razgovori o nekim velikim temama, pomislila sam kako sam bila nepravedna. Jer, sam u kafani naučila da pregovaram i još što šta, a što je jako važno na tom „putu nindže“. Zato ću, kada budem radila neke performanse povezati i kafanu“.

Šta je „kontejner“!?

„Roditelji su me učili da se poštuje svako bez obzira na zanimanje i status. To sam tada teoretski doživljavala, a suštinski još ne. Dok sam stajala za šankom mi se dešavalo, da me neki ljudi uopšte nisu primećivali iako sam bila doterana, elokventna, ljubazna.... Mislim, profesor matematike. Jel, !? Hoću zapravo reći, koliko ne vidimo jedni druge. Posebno u današanje vrijeme. A, nisu me videli, jer sam ja bila konobarica, pa sam počela da gledam ljude na drugi način. E, to što ne vidimo sve više jedni druge ja zovem „kontejner“. Živimo u „kontejneru“ starih misli i ideja, vrtimo razne probleme ne videći neke ljude koji su oko nas. Poenta je da se svako rješenje nameće kada se „otvorimo“. To je i razlog da sam imala odličnu komunikaciju sa osobljem ( konobari, portiri, vozači.....) dok sam radila u Izvršnom veću Vojvodine.“

Iz kafane u Japan !?

006Da, profesor matematike završi u kafani , ali tu nije kraj. Zapravo, bio je to početak. Opet ta nula o kojoj govorim. Završavam specijalističke studije menadžmenta „ New Public Menagement“ u Tokiju, pa onda počinjem raditi na brodu. Obišla sam celi svet, bila na sjajnim pozicijama sa odličnim primanjima, ali opet nula. Jer, ja sam ih pravila. Suočavala sam se sa većinom svojih strahova, da ne radim, nemam prihod, da nisam platila stan, da nemam stalne adrese stanovanja....

Ko su heroji novog doba ?

„ To su ljudi koji , znate, nemaju one herkulovske poduhvate...To su oni koji poseduju svakodnevnu hrabrost, a koja podrazumeva, da treba da sledimo svoju emociju, svoje vatre... Ja lično bez nje ne mogu da živim. Kada izgubim tu vatru ja se osjećam nefunkcionalno, neupotrebljivo. Zato izmislim neko novo „loženje“ i onda se nekako tako „osvežavam“. Svakodnevna hrabrost (herojska hrabrost) znači, da treba da pratimo sebe, svoje radosti, šanse. Da kažemo „da“ kada tako srce kaže, kao i „ne“. Treba imati taj „nos“ za to „da“ i „ne“. Naime, srećem ljude koji su završili velike škole, imaju veliki intelekt ali nemaju tu svakodnevnu hrabrost koju ja zovem herojskom.“

Na kraju performansa se zahvalila domaćinu- Jevrejskom kulturnom centru „ Arie Livne“, posjetiocima koji su pažljivo pratili njenu „priču heroja“.
„Na moja predavanja dolaze ljudi koji imaju sličan senzibilitet. Vodim se onom, „ sličan se sličnom raduje“. Ljudi sa kojima radim su, tako da kažem, moje ogledalo, jer se „preslikavamo“, a to je važno. Kao i to, da što sam bliža sebi to sam bliža okolini“.

 

U Spomen-području Donja Gradina je 15. 04. 2018. godine održana komemoracija povodom Dana sjećanja na žrtve ustaškog zločina-genocida u koncentarcionom logoru „ Jasenovac“ i njegovom najvećem stratištu Donja Gradina. Prisustvovali su Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, gradonačelnik Banja Luke Igor Radojičić, gradonačelnik grada Modina u Izraelu Haim Bivas, visoki dužnosnici iz Srbije, predstavnici diplomatskog kora u Bosni i Hercegovini, gradjani Republike Srpske. Počast žrtvama su odali i predstavnici i članovi Jevrejske opštine Banja Luka i njen predsjednik g. Arie Livne koji su položili vijenece.
Komemorativna svečanost je počela održavanjem arhijerske liturgije koju je služilo njegovo preosveštenstvo episkop banjalučki Jefrem uz sasluženje više sveštenika i djakona i uz pratnju Srpskog pjevačkog društva „Jedinstvo“ iz Banja Luke.
U okviru komemoracije je otvorena izložba dječijih likovnih radova koji su prijavljeni na konkurs Spomen područja i Pedagoškog zavoda RS.

Logor Donja Gradina je oformljen 1942.godine u sistemu ustaškog logora Jasenovac, a bio je aktivan sve do završetka Drugog svjetskog rata 1945.godine i sloma Nezavisne Države Hrvatske. Donja Gradina je bila jedno od najvećih stratišta jasenovačkih logora gdje su mehanički ubijani Srbi, Jevreji i Romi.
Nakon okončanja Drugog svjetskog rata je formirana komisija tadašnje Federativne Narodne Republike Jugoslavije koja je nakon prvih ekshumacija utvrdila, da je u jasenovačkim logorima ubijeno 500.000 Srba, 80.000 Roma, 32.000 Jevreja i nekoliko desetina hiljada antifašista različitih nacionalnosti. U memorijalnom kompleksu Jasenovac koji danas pripada Republici Hrvatskoj navode se kao žrtve samo oni koji su identifikovani – 83.145 ubijenih.
Za 1337 dana postojanja logora Jasenovac je ubijeno na najmonstrozniji način 19.432 djece čiji su lični podaci, način na koji su umoreni do detalja dokumentovani u knjizi „ Iz kolijevke u Jasenovac“ autora Milana Dašića.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
Strana 2 od 12