• SINAGOGA "ILONA VAJS"
    Illona Weiss Synagogue
  • MULTIMEDIJALNA SALA
    Conference room
  • JEVREJSKI KULTURNI CENTAR "ARIE LIVNE"
    Jewish Cultural Center "Arie Livne"
Cvijeta Arsenić

Cvijeta Arsenić

E-pošta: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

POŠTOVATI PRAVA DJECE !

U JKC „Arie Livne“ je 20.11.2017. godine, uz prigodan program otvorena manifestacija posvećena djeci sa poteškoćama. Treću godinu zaredom je kulturna ustanova domaćin ove iznad svega humanitarne akcije koja će trajati šest dana. Njen značaj su prepoznale organizacije i ustanove koje se brinu o djeci sa poteškoćama te škole, književnici koji su se odazvali pozivu organizatora da budu učesnici projekta, a medju kojima su: Centar „Zaštiti me“, Edukativni centar „ Dajte nam šansu- „Zvjezdice“, Udruženje „Djeca svjetlosti“, Dom za nezbrinutu djecu „Dr. Rada Vranješević“, Dječiji vrtić „Sreća“, Muzička škola „Opus conmusica“, Dječiji studio glume „Roda“.
Dječiji studio glume „Roda“ čiji je osnivač glumica (lutkar) Nevenka Rodić se publici predstavio izvodjenjem prestave pod nazivom „ Nestašno pače“. Entuzijasta u poslu i radu sa djecom, glumica Nevenka Rodić je pozdravila prisutne, poželila dobrodošlicu djeci, jer, kako reče, osmijen na licu djeteta je od neprocjenjive vrijednosti.
„Kao i prošle godine i ove se studio odazvao pozivu JKC „Arie Livne“ da bude učesnik u odrzavanju ove značajne manifestacije. Želim kao čovjek, kao osnivač ovog studija, kao neko koji se decenijama intenzivno druži sa djecom odaslati poruku, da sva djeca imaju pravo na radost, sreću, pravo da budu okružena ljubavlju, pažnjom. Mi smo tu, da im pružimo pomalo od svega toga.“
Direktor JKC „Arie Livne“ Djordje Mikeš se zahvalio učesnicima projekta i izrazio zadovoljstvo što je njegov značaj prepoznat.
„Treću godinu zaredom naša kulturna ustanova je organizator manifestacije posvećne Medjunarodnom danu dječijih prava i djeci sa poteškoćama. No, želio bih reći i to, da za nas nema djece sa poteškoćama. Da, svjesni smo njihovih zdravstvenih problema itekako, ali to su djeca kao i sva druga. Svima je zajedničko, da im je potrebna pažnja i ljubav društva u kom žive, porodice. Nadam se, da smo napravili makar nekoliko važnih koraka kada je riječ o problematici koja se tiče djece sa poteškoćama, da smo odaslali poruku koja će biti na pravi način prepoznata. Da bez srećne i zadovoljne djece nema ni napretka u društvu, svijetu u kom živimo. Osjećajte se kao kod svoje kuće draga djeco!“

 

Generalna skupština Ujedinjenih nacija je 20.11. 1959. godine usvojila „Deklaraciju o pravima djeteta“, a trideset godina kasnije je usvojila „ Konvenciju o pravima djeteta“ i ovaj dan se u cijelom svijetu obilježava kao Medjunarodni dan dječijih prava. Njime se želi animirati javnost, utanove u zaštiti maloljetnika od zloupotreba, nasilja i raznih oblika diskriminacije. Na ovaj dan se treba gledati kao na poseban datum koji treba da potakne organizacije na globalnom i lokalnom nivou da vode računa o poštovanju prava djece. Da interveniše tamo gdje se ona ne provode na ispravan način i da ističe ona područja gdje se dječija prava realizuju u skladu sa navedenom konvencijo, a što za rezultat ima stvaranje realne slike kada je riječ o ovoj oblasti te preduzimanje potrebnih mjera u zaštiti dečijih prava.

Prava djece koja su definisana od strane Generalne skupštine UN-a su: Pravo preživljavanja ( hrana, smještaj, stanovanje, zdravlje, životni standard), Razvojno pravo ( razvoj, odgoj, obrazovanje, porodica, kultura, identitet), Pravo sudjelovanja ( donošenje odluka, druženje, izražavanje, pristup informacijama), Pravo zaštite od zlostavljanja, zanemarivanja, izrabljivanja, mučenja, otmice, prostitucije.

 

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 038
  • 039
  • 040
  • 041
  • 042
  • 043
  • 044

PRIČA O IZGUBLJENOJ MLADOSTI

U JKC „Arie Livne“ je 18. 10. 2017. godine premijerno prikazan dokumentarni film „Kalemegdanski kadiš“ koji je snimljen po scenariju Lavinije Devenport, a u režiji Miodraga Ćertića. On govori o izgubljnoj mladosti generacije beogradskih Jevreja dvadesetih i tridesetih godina prošlog vijeka. Scenarista Lavinija Devenport je i jedan od koproducenata filma, a priča prati sudbinu džez orkestra pod nazivom „ Miki džez“ koji je ovaj muzički pravac orkestar uveo na „velika vrata“ u Beograd. Njegovi članovi, vrsni muzičari, su bili Jevreji i svi su stradali u Holokaustu osim jednog koji je uspio da preživi. Kao sagovornici u filmu učestvuju, Vojislav Bubiša Simić, Miki Manojlović, istoričari: profesor Krinka Vidaković i prof.dr. Slobodan Marković, Avram Izrael i drugi.
Avram Izrael i Djordje MikesJedan od sagovornika u filmu i istovremeno zaslužan što je banjalučka publika imala priliku da se upozna sa tematikom filma „Kalemegdanski kadiš“ je g. Avram Izrael iz Jevrejske opštine Beograd. On je i jedan od onih izvještača, koji je tokom bombardovanja Srbije od strane NATO-a svojim medijskim napisima, koji su pronašli put i izvan granica zemlje te pomogli da se animira i obavijesti šira javnost o stvarnim dogadjanjima na terenu u svjetlu činjenica, bodrio gradjane da ne napuštaju zemlju.
„Kao što je poznato beogradski Jevreji su tokom Holokausta bezočno proganjani, zlostavljani, mučeni i ubijani. Naime, iz logora na Starom sajmištu se nijedan od mojih sunarodnika nije vratio. Odvodjeni su u Jajince gdje se danas nalazi veliki spomen park i tu su pokopani. Iako je logor Sajmište bio udaljen stotinjak metara od sjedišta tadašnje kolaboracionističke vlade, niko od nadležnih se nije oglasio da se likvidacije zaustave. Danas je to jedno neuredjeno mjesto sa idejom da postane muzejski kompleks gdje bi bile prebačeni posmrtni ostaci svih žrtava iz reda srpskog i jevrejskog naroda. U tom periodu Holokausta su stradali mnogi zaslužni Beogradjani jevrejskog porijekla. Došla je 1945. godina i gotovo da niko od članova jevrejske zajednice u Beogradu nije preživio. Sreću da dočekaju oslobodjenje su imali oni koji su se pridružili NOB-u. Moram da kažem, da je 430 osoba sa područja Srbije odlikovano najvećom nagradom koju dodjeljuje Muzej Holokausta u Jadvašemu. Oni su zaslužni što su svoje živote izložili opasnosti kako bi spašavali sunarodnike jevrejskog porijekla. Jevrejska zajednica u Beogradu se nikada više nije oporavila nakon Holokausta i prema statističkim podacima na području grada živi 1006 Jevreja. Da nije bilo masovnih pogubljenja danas bi ih trebalo da ih bude oko 50.000.“
Nakon obraćanja je Avram Izrael pozvao prisutne da pogledaju dokumentarni film, kako reče, jednu tužnu priču, koji je uradjen na inicijativu žene koja je došla da bude gost u Beogradu. Riječ je o Laviniji Devenport, supruzi g. Devenporta koji je bio šef Misije Evropske unije u Beogradu.
Prije projekcije filma se prisutnima obratio direktor JKC „Arie Livne“ Djordje Mikeš koji se zahvalio Avramu Izraelu na saradnji, poželio dobrodošlicu i pozvao prisutne da pogledaju film.
„Važno je ne zaboraviti šta se dogodilo u prošlosti jevrejskom narodu, a ovaj dokumentarni film svakako ima veliki značaj u smislu, da se njeguje kultura sjećanja na žrtve.“
Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne je pozdravio gosta iz Beograda rekavši, da se radi o jednom velikom patrioti.
„Drago mi je da sam upoznao Avrama Izraela. On je moj i vaš prijatelj. Iskoristiću ovu priliku, da vam ispričam i jedan dogadjaj iz mog života. Gospodin Izrael priča o pogublenju Jevreja na području Beograda, a ja sam u Holokaustu koji se provodio u to vrijeme na toj teritoriji izgubio jednu meni dragu osobu. Riječ je o Sonji Kuridž i njenoj porodici koji su bili izbjeglice iz Ukrajine. Iz perioda boljševičke revolucije. Nastanili su se u Novom Sadu, ali nisu imali madjarsko državljanstvo. Odveli su ih, kao i mnoge Jevreje, u Zemun i ubili. To je moja priča o tom nesretnom periodu za jevrejski i srpski narod koji ne smijemo zaboraviti nikada i oprostiti onima koji su nam to učinili. “

 

U JKC "Arie Livne" će 18.10.2017.godine, u 19 sati biti premijerno prikazan dokumentarni film "Kalemegdanski kadiš".
Film je snimljen po scenariju Lavinije Devenport, u režiji Miodraga Ćertića. Govori o izgubljenoj mladosti generacija beogradskih Jevreja dvadesetih i tridesetih godina prošlog vijeka. Lavinija Devenport je i jedan od koproducenata filma, a priča prati sudbinu džez orkestra "Miki džez", koji je 1928. godine prvi ovaj muzički pravac donio u Beograd. Svi članovi tog muzičkog sastava bili su Jevreji i svi su stradali u holokaustu, osim jednog koji je uspio da preživi. Kao sagovornici u filmu učestvuju Vojislav Bubiša Simić, Miki Manojlović, istoričari prof. Krinka Vidaković i prof.dr Slobodan Marković, Avram Izrael i mnogi drugi.

ULAZ JE SLOBODAN!

HAG SUKOT SAMEH

Petog oktobra 2017. godine su članovi Jevrejske opštine Banja Luka, predstavnici Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ proslavili Sukot, jevrejski, starozavjetni, hodočasni praznik koji se obilježava u jesen (petnaestog dana mjeseca Tišrija – septembar/oktobar). Svečanoj večeri su prisustvovali i članovi Jevrejske opštine Beograd, predstavnici Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva te zvanice iz javnog, kulturnog života grada. Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne je prigodnim govorom čestitao praznik svojim sunarodnicima te zahvalio gostima na dolasku.


sukkot themeSukot je starozavjetni jevrejski praznik koji se obilježava u jesen, petnaestog dana mjeseca Tišrija (septembar-oktobar). Traje osam dana i jedan je od tri velika hodočasna praznika ( uz Praznik beskvasnih hljebova i Praznik sedmica) tokom kojih se Jevreji sjećaju biblijskog putovanja prema obećanoj zemlji. Po svom porijeklu je Sukot poljoprivredna svečanost, pa se naziva i Praznik žetve.
Sukot dozlovno znači sjenica-improvizovana kućica od pruća. Suka je koliba koja se gradi pored kuće u kojoj se jede, spava u toku praznika Sukota. Zidovi suka mogu biti napravljeni od drveta, kartona, kamena ili cigli. Ono što je bitno je, da suka ne smije biti pokrivena crijepom, lesonitom ili najlonom već granjem, drvenim letvama, trskom ili hasurama i to tako, da se kroz iste može vidjeti nebo. Najčešće se stavljaju palmine grane. U toku Sukota se sav život odvija u suka, a u pravu kuću se ulazi poslom i privremeno. Zato se ćilimi, slike, vaze i drugi ukrasi prenose u suka. SukotObičaj vezan za praznik je, da treba napraviti svežanj od četiri dijela (lulav-palmin list), (etrog-jedna vrsta cistrusa), (hadasim-tri grančice mirte) i ( aravot-tri grančice vrbe). Grančice mirte i vrbe se vezuju zajedno, a lulav se drži u drugoj ruci. Šake se drže skupljene pri mahanju. U sinagogi se maše sa četiri biljne vrste na četiri strane svijeta. Započinje se mahati u pravcu Jerusalema.
Osmi dan Sukota se naziva „ Šemini aceret“, a sledeći dan u dijaspori se slavi kao „ Simhat Tora“, jer se u vrijeme jutarnje molitve čita poslednji dio iz Tore u knjizi Dvarim i prvo poglavlje knjige Berešit.

 

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019

 

ŠANA TOVA !

Članovi Jevrejske opštine Banja Luka, članovi uprave Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ su 20.09.2017. godine proslavili 5778. Novu godinu. Medju zvanicama su bili i predstavnici Društva srpsko-jevrejskog prijateljstva, članovi Jevrejske opštine iz Beograda, radnici, saradnici centra te prijatelji opštine i ove kulturne ustanove.
Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne je pozdravio prisutne, čestitao Novu godinu i poželio članovima opštine i njihovim porodicama uspješnu godinu, a gostima zahvalio na dolasku.
Direktor JKC „Arie Livne“ Djordje Mikeš je, na pitanje, zašto Jevreji obilježavaju praznik u jesen za razliku od naroda koji je slave 31. decembra ili kada nastupi proljeće rekao, da to nije slučajno i da praznovanje u jesen za jevrejski narod ima odredjeno značenje.
„Jevreji slave dolazak Nove godine po završetku poljoprivrednih radova. Ritualom umakanja hljeba, jabuke u med se hoće reći, da godina treba da počne slatko, odnosno sa dobrim željama. Ona se ne slavi kao porodični praznik već se obilježava u sinagogama. Evo, i mi smo se okupili ovdje, u JKC „Arie Livne“, da obilježimo godinu koja je pred nama i želio bih da svim banjalučkim Jevrejima, našim sunarodnicma iz jevrejskih opština na teritoriji Bosne i Hercegovine i regiona poželim mnogo uspjeha, sreće i zdravlja u godini koja je pred nama.“

 

Roš Hašana je jevrejska Nova godina i na hebrejskom ovaj izraz znači „ glava godine“. Praznik se tradicionalno slavi prvog i drugog „tišrija“ (septembar-oktobar). Roš Hašana je jedna od četiri jevrejske nove godine koja se prema vjerovanju obilježava na šesti dan stvaranja svijeta. Traje dva dana. Obilježava početak desetodnevnog razdoblja molitve koji se naziva „ deset dana kajanja“ i koji se završava postom na Dan pomirenja ( Jom Kipur). To je najvažniji i najtužniji dan u jevrejskom kalendaru kada se Jevreji prisjećaju svojih pokojnika. Jevrejska nova godina (Roš Hašana) je vrijeme sudjenja za učenjeno tokom godine što je prošla i dan je božje odluke o životu ljudi tokom predstojeće godine. Bog, sudac ljudskih života, otvara na novogodišnji dan tri knjige – jednu za pravednike, drugu za zle i treću za one koji su i dobri i zli. To je i razlog, da se Nova godina čestita pozdravom „ Lešana tova tikatevi“ ( Budi upisan za dobru godinu) , kako se to čini u Izraelu i svijetu, ili u jednostavnijoj formi „ Šana tova“ ( Sretna ili dobra Nova godna).
U Bibliji je ovaj dan označen kao dan okupljanja i duvanja u trube. Proslava ovog praznika, kao početka Nove godine, ima svoje porijeklo u Talmudu, jer je u njemu zapisano, da se ovaj dan smatra praznikom radjanja svijeta. Za razliku od običaja drugih naroda, kod Jevreja se ovaj praznik obilježava ozbiljno, uz prisjećanje na grijehe i pokajanje. Puše se u šofar (ovnov rog) čiji zvuci, koji podsjećaju na plač, treba da pozovu na pokajanje. Ovaj ritual označava i jedinstvo jevrejskog naroda.
Prva dva dana praznika je zabranjen svaki rad osim pripreme hrane. Oblači se svečano, a poželjna je bijela odjeća i odlazi se u sinagoge moliti „slihes“ ( oprosnice) koje se mole svih deset dana do Jom Kipura. Roditelji blagosiljaju djecu, a majka pali svijeće uz praznični blagoslov. Ako praznik pada na Šabat onda se svijeće ne pale. Novogodišnja večera ima karakter porodičnog okupljanja, a ne masovno kao u ostalom dijelu svijeta kada se proslavlja Nova godina. Običaj je da večera počinje sa jabukom i medom čime se simbolizuje slatka godina. Na trpezi se tradicionalno nalaze razni plodovi, a za svaki se izgovara posebna molitva. Obavezno je da se ponudi med, narandze, mrkva, špinat, grah, glava ribe, prasa, tikvice i datule. 

 

  • 001-1
  • 001-2
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020

 

 KULTURA SPAJA I JAČA ODNOSE MEDJU LJUDIMA

Jevrejska opština Banja Luka i Jevrejski kulturni centar “Arie Livne” su treću godinu zaredom organizatori kulturne manifestacije “Dani Izraela i jevrejske kulture”. Podsjetimo, Evropski dani jevrejske kulture su se počeli da obilježavaju 1996.godine u Alzasu, u Francuskoj kao vrlo uspješna lokalna manifestacija. Do 1999. godine se ovaj kulturni dogadjaj proširio na cijelu Francusku, Njemačku, Švicarsku, Italiju, Španiju, a 2000.godine je i zvanično postala evropska manifestacija koja se održava i u Bosni i Hercegovini.
U Kulturnom centru Banski dvor je 29.08. 2017.godine trio “ Rubeinstein Klezmer Project”, koji čine tri vrsna muzičara, Ya,akov Rubeinstein iz Izraela (violina), Almir Mešković (harmonika) i Frano Y Martinčević Kolonomos (klavir) održan gala koncert kojim je zvanično otvorena kulturna manifestacija “Dani Izraela i jevrejske kulture Banja Luka 2017”. Publika je imala priliku da čuje bravurozno izvodjenje sefardske, ladino, makedonske muzike, sevdalinki.
Muzički ansambl “ Rubeinnstein Klezmer Project” je bio gost u JKC “Arie Livne”, u januaru ove godine i svakako treba reći da, Ya,akov Rubeinstein, koji je tvorac projekta, slovi za muzičara poznatog i priznatog u svim svjetskim, muzičkim krugovima. Klavirista, Frano Y Martinčević Kolonomos je školovanje započeo sviranjem klavira, a talenat je razvijao na svim vrstama klavijatura na Norveškoj akademiji u Oslu. O magistru harmonike Almiru Meškoviću stručnjaci kažu, da je riječ o mladom muzičaru koji je jedan medju najboljima na tlu bivše Jugoslavije kada je o ovom instrumentu riječ.
Direktor JKC “ Arie Livne” Djordje Mikeš je rekao, da je riječ o kulturnom dogadjaju od velikog značaja za grad Banja Luku, Republiku Srpske i šire.
“ Mi, moji saradnici u kulturnom centru, članovi Jevrejske opštine Banja Luka stalno naglašavamo, da JKC “Arie Livne” jeste ustanova koja njeguje jevrejsku kulturu, tradiciju, običaje, ali je akcenat na onom “kulturna”. To znači, da su u naš centar dobrodošli pripadnici svih religija i uvijek smo tu da podržimo projekte koji su od opšteg kulturnog značaja. Moram da se zahvalim što su kabinet Predsjednika Republike Srpske, Gradska uprava Banja Luka prepoznali značaj manifestacije i podržali njenu organizaciju”.
Ministar prosvjete i kulture Dane Malešević je izrazio veliko zadovoljstvo što je grad postao bogatiji za još jedan značajan kulturni dogadjaj.
“ Mislim da je ovo što se večeras dogadja u Banskom dvoru za pozdraviti. Naime, oni koji nemaju priliku da posjete Izrael i upoznaju se se tamošnjom kulturnom baštinom, evo, u Banja Luci mogu da nešto vise saznaju. U JKC “Arie Livne” će prvog septembra, prezentovanjem projekta čiji su autori nastavnici Osnovne škole “Ivo Andrić” Banja Luka, posjetioci imati priliku da saznaju još vise o kulturi jevrejskog naroda i ja sam ponosan na to. Jer, nastavnik koji je snimio dokumentarni film, zajedno sa svojim učenicima, je bio u školi Holokausta, u Jerusalemu i to je jedan od prvih koraka naše škole ka uspostavljanju saradnje izmedju Republike Srpske i Izraela kada je riječ o nastavnom procesu. Nadam se da će toga biti daleko vise i da će i ovogodišnji polaznici škole u Jerusalemu dati svoj puni doprinos, da se o stradanju jevrejskog naroda, ali i srpskog i romskog gleda na jedan drugi način. Važno je da, se koristi ona ista metodologija koju koriste Jevreji u Jadvašemu. Sve to bi trebalo da rezultira izgradnjom Memorijalnog centra u Gradini te da ćemo do tog trenutka prikupiti dosta materijala i da će naši mladi ljudi, na jedan pravilan način, početi da promišljaju o stradnju dva naroda u Drugom svjetskom ratu i na jedan drugačiji način da svoja promišljanja i spoznaje prenose na buduće generacije.“
Ministar Malešević je rekao i to, da će se sa školovanjem nastavnog kadra, projektom započetim prije nekoliko godina, nastaviti i da će se u narednoj godini nastojati da potpiše memorandum o saradnji sa Jadvašemom.
„Ministarstvo će da finansira put u Izrael, a Jadvašem će preuzeti neke druge troškove tako da zaista možemo da budemo sretni što će naši profesori imati priliku da uče, a u čemu je najbitnija metodologija. Ove godine smo slali profesore sa Filozofskog fakulteta i jako smo zadovoljni na koji način su prenijeli svoja saznanja studentima“

  • 052
  • 051
  • 050
  • 049
  • 048
  • 047
  • 046
  • 045
  • 044
  • 043
  • 042
  • 041
  • 040
  • 039
  • 038
  • 037
  • 036
  • 035
  • 034
  • 033
  • 032
  • 031
  • 030
  • 029
  • 028
  • 027
  • 026
  • 025
  • 024
  • 023
  • 022
  • 021
  • 020
  • 019
  • 018
  • 017
  • 016
  • 015
  • 014
  • 013
  • 012
  • 011
  • 010
  • 009
  • 008
  • 007
  • 006
  • 005
  • 004
  • 003
  • 002
  • 001

PREZENTOVANJEM PROJEKTA NASTAVNIKA OSNOVNE ŠKOLE “ IVO ANDRIĆ” I IZLOŽBOM FOTOGRAFIJA OSKARA TAUBERA ZATVORENA KULTURNA MANIFESTACIJA “DANI IZRAELA I JEVREJSKE KULTURE”

Prvog septembra 2017.godine, u Jevrejskom kulturnom centru “ Arie Livne” su posjetioci imali priliku da se upoznaju sa životom jevrejskog naroda za vrijeme Kraljevine Jugoslavije, tokom Drugog svjetskog rata i sve do 2000.godine, izgradnje države Izrael zahvaljujući fotografijama Oskara Taubera koji je u nasledje ostavio 17.000 svojih projekcija.
Oskar Tauber je kroz objektiv svog fotoaparata bilježio sve važne dogadjaje u pomenutim periodima: egzodus, sportske dogadjaje, stvaranje države Izrael, tegobe izbjeglištva i mnoga druga dogadjanja. Rodjen je 1909.godine u Zagrebu, a prije Drugog svjetskog rata je bio uspješan atletičar i skijaš. Uhapšen je nakon okupacije Jugoslavije, ali je 1942.godine pobjegao u Italiju zajedno sa suprugom Sarajkom, Senkom Finci i priključio se partizanskom pokretu. Nakon završetka rata odlazi u Palestinu, a od 1950.godine radi kao saradnik ili profesionalni fotograf za izraelske novinske kuće i svjetske časopise. Umro je u Italiji 2000.godine.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035
  • 036
  • 037
  • 038
  • 039
  • 040
  • 041
  • 042
  • 043

KOMADIĆ ANINOG NEBA

Nakon izložbe Oskara Taubera su nastavnici Osnovne škole “Ivo Andrić” organizovali predavanje pod nazivom “ Komadić Aninog neba”, koji su u poslednjih osam mjeseci, kroz analizu knjige “Dnevnik Ane Frank”, zajedno sa svojim učenicima realizovali projekat koji je od velikog značaja za razumjevanje istorijskih dogadjaja u Drugom svjetskom ratu te onog kroz šta je prošao jevrejski narod. Nakon predavanja je prikazan dokumentarni film koji su snimili učenici istorijske sekcije i koji govori o životu stanovnika Banja Luke u toku Drugog svjetskog rata.
Direktor JKC “Arie Livne” Djordje Mikeš je pozdravio nastavno osoblje OŠ “Ivo Andrić” i zahvalio na saradnji.
“ Mi pokušavamo da znanja o sudbini jevrejskog naroda tokom Drugog svjetskog rata od strane naših prijatelja, saradnika, dobiju priliku da se pokažu u našem kulturnom centru. U tom našem pokušaju svakako moram da se zahvalim nastavnom osoblju OŠ “Ivo Andrić”. Oni su bili naši gosti već jednom, kada je održan nastavni čas o Ani Frank i želim da im poželim dobrodošlicu i ovu veče i naglasim, da će ovakvih susreta još biti na obostrano zadovoljstvo”
Nastavnica srpskog jezika Dragana Trebovac, koja je zajedno u saradnji sa koleginicom Eneom Hotić, autor projekta pod nazivom “Komadić Aninog neba” je podsjetila prisutne na nastavni čas koji je održan 03.04. 2017. godine u JKC “Arie Livne” i koji je, kako reče, ostavio veliki utisak na sve prisutne.
“Čas smo počeli tako što smo pročitali pjesmu koja se zove “ Jerusalem od zlata” čiji je autor Naomi Šefer, a procitaću vam i večeras.
“Čist planinski vazduh kao vino i miris borova, nošen vihorom sumraka dok odjekuju zvona. I dok spavaju drvo i kamen uhvaćeni snom usamljenog grada sa tvrdjavom u srcu.
Jerusalem od zlata, bronze i svjetla violinom svojom tvoje pjesme svira. Vratili smo se izvorima vode, trgovima i pijacama dok se u starom gradu zvuk broda čuje što zove ka zidu plača”
Nastavnica književnosti, Enea Hotić se zahvalila JKC “Arie Livne” koji je prepoznao značaj projekta koji stvara i jača most prijateljstva.
“ Povod da se napravi i jača most prijateljstva izmedju OŠ “Ivo Andrić” i centra jeste jedna nedovršena priča, a to je priča o Ani Frank. Vi ćete vjerovatno reći, pa svi pričaju o Ani Frank, ali o njoj pričaju svi na svoj način. Ono što treba biti zajedničko svim tim vidjenima o njoj jeste, da je ona bila zarobljena. Da nije mogla da se razvija kao današnja djeca, ali da je pokazala da um ne može biti zarobljen, misli, osjećanja. Dakle, mi smo pokušali da rasvijetlimo život Anin iz jednog drugog ugla. Da kroz umjetnost, književnost djeci osnovnoškolskog uzrasta pričamo o Holokaustu. Da to ne budu brojke, jer se iza tih brojeva kriju imena i pojedinačne sudbine. Tako da su naši učenici o Ani Frank pričali i saznavali na jedan sasvim drugi način”.

Banjaluka će i ove godine biti domaćin događaja „Živjeti slobodno“ kojim će se u organizaciji UG Sloboda, a u saradnji sa Unijom studenata Republike Srpske, četvrti put za redom obilježiti Međunarodni dan pobjede nad fašizmom.

Tim povodom u Jevrejskom kulturnom centru “Arie Livne” u Banjaluci 09. maja 2017. u 20:00 planirano je prikazivanje dokumentanog filma “Zaveštanje”.

Zaveštanje je dokumentarni film reditelja Ivana Jovića sastavljen od svjedočanstava ljudi koji su preživjeli genocid u „Nezavisnoj državi Hrvatskoj“ u periodu od 1941. do 1945. Godine. U okviru ovog kapitalnog projekta zabilježeno je 450 sati materijala i čak 94 intervjua po prilagođenim metodama fondacije Šoa, koju je osnovao poznati reditelj Stiven Spilberg i koja je uspjela da na isti način snimi veliki broj svjedočanstava Jevreja koji su prošli kroz pakao Holokausta.

Dokumentarni film Zaveštanje sastoji se isključivo od emotivnih i katarzičnih svjedočenja preživjelih, bez korišćenja arhivskog materijala (fotografije, istorijski snimci) koji su uglavnom načinili zločinci, jer je to njihova, dehumanizovana vizura stradalih. Po ovome, film je blizak najznačajnijem filmu o Holokaustu: višečasovnom ostvarenju Kloda Lancmana Šoa. Autora ovog filma pre svega interesuju intimne ispovjesti preživjelih, ekspresija i empatija, a manje iznošenje istorijskih činjenica o zbivanjima. U filmu nema naratora koji objektivizuje istorijske događaje, već priču isključivo iznose neposredni svjedoci.

Materijal za film je snimljen u periodu od 2012. do 2015. godine u Srbiji (Beograd, Novi Sad, Zrenjanin, Hetin, Čestereg, Ritopek, Žitište, Boleč, Ruma) i Republici Srpskoj (Banaluka, Prijedor, Kozarska Dubica i okolina). Preživjeli govore o svom životu prije, tokom i poslije Drugog svjetskog rata, o stradanjima kojima su bili izloženi, ljudima koji su im pomagali, članovima porodice, i ponovnoj izgradnji života.

Cilj autora je da, koristeći obiman materijal iz arhive projekta Zaveštanje, omogući da do novih generacija dopru glasovi onih koji nikada nisu imali prilike da ispričaju svoju priču. U filmu govore posljednji živi svjedoci teških događaja iz Drugog svjetskog rata, prenoseći utihnule glasove žrtava do našeg vremena. Kao što je jedan od svjedoka rekao: „Hvala vam što ste mi omogućili da ovo ispričam, ne samo zbog sebe, već zbog svih onih koji su stradali i nikada nisu bili u mogućnosti da ispričaju svoju priču.” Zabilježena svjedočanstva ispunjena su nataloženim iskustvom i mudrošću.
Kultura sećanja, negovanje pamćenja jednog naroda na sopstvena stradanja i na sastradavanje sa drugim narodima, prema uvjerenju autora, predstavlja mjeru civilizovanosti jednog društva.

Više o projektu Zaveštanje možete pronaći na zvaničnom sajtu filma - www.legacy-documentary.com
Nakon prikazivanja filma Zaveštanje 09. maja u JKC “Arie Livne” planiran je razgovor sa autorima filma.

sloboda

Dvanaestog aprila 2017.godine je Nj.E. Ambasador Holandije u Bosni i Hercegovini Jurriaan Kraak u Jevrejskom kulturnom centru „Arie Livne” održao predavanje pod nazivom “Globalizacija i ja - 39 godina kao holandski diplomata.” Prisustvovali su, predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne, direktor JKC “Arie Livne” Djordje Mikeš, predsjednik Društva srpsko- jevrejskog prijateljstva prof. dr. Aleksandar Lazarević te zvanice iz javnog, kulturnog, političkog života grada i Republike Srpske.

EUROSKEPTICIZAM JE PRISUTAN I NEOPHODNO JE PRONAĆI ODGOVOR NA PITANJE - GDJE SU GRANICE EVROPE U POGLEDU AUTORITETA I TERITORIJALNOSTI

Jurriaan KraakAmbasador Kraak se na početku izlaganja obratio prisutnima rekavši, da će tokom izlaganja pokušati da odgovor na pitanja medju kojima su, kako je globalizacija uticala na njega lično i profesionalno, koju političku, ekonomsku, diplomatsku pozicije njegova zemlja ima u aktelnom trenutku u svijetu, a osvrnuo se i na dogadjanja iz prošlosti zemlje koju predstavlja u BiH.
“Usudjujem se reći, da smo mi Holandjani bili “globalizovani” odavno. Navešću nekoliko primjera. Baltička trgovina, odnosno 500 godina intenzivnog prometa izmedju hanzeatskih gradova Holandske Republike i regiona Baltičkog mora je obezbjedilo finansijsku osnovu za proširenje trgovine i šire. Holandjani su plovili preko pola svijeta do ostrva začina ( prema istoku do zapadne Indije), ono što je danas teritorija Indonezije i otkrili Tasmaniju, Novi Zeland i dijelove Australije. Tako smo dobili biber, cimet i karanfilić, u to vrijeme vrlo skupu robu koju su samo bogati mogli priuštiti. Tako je i nastao izraz “ skup kao biber”. Bili smo u Sjevernoj Americi, pa je New Amsterdam postao New York, a Wall Street, Bronx, Yonkers i Harlem su holandske riječi. Usput smo zamijenili New York sa Britancima za Surinam, a zamijenili smo i Manhattan za Paramaribo. Što je bio jedan od najgorih “dilova” u istoriji. Holandjani su vijekovima održavali naselja, trgovačka središta i baze podrške za naše trgovačke flote u Indiji i Cejlonu (Šri Lanka), u Brazilu, zapadnoj Africi. Južni vrh afričkog kontinenta Cape Colony je razvijen od strane holandskih doseljenika ”, predočio je amabasador istorijsku ulogu Holandije u oblasti trgovine. On je podsjetio, da je Holandska Republika, kasnije Kraljevina Nizozemska bila svjetska kolonijalna sila 350 godina zahvaljujući svojim posjedima u Indiji ( Holandski Istok) koji čine, ostrvo Java ( na kom je ambasador Kraak rodjen), Sumatra, Borneo, Celebes, da je upravljanje kolonijalnim carstvom bilo na početku multinacionalno ( VOC – Vereenigde Oostindische Compagnie ili Udružena Istočno-indijska kompanija).
Bilans dešavanja iz prošlosti je, da je danas Holandija drugi najveći izvoznik poljoprivrednih proizvoda, peti najveći izvoznik svih roba, prema svim parametrima je jedna od najotvorenijih ekonomija u svijetu, jer 1/3 BDP dolazi iz izvoza roba i usluga. Treba pomenuti korporacije, “Unilever”, “Shell”, “Philip s” te jedan, kako reče “istinski brend”, a to je “Heineken”. No, u svijetu globalnih kretanja u oblasti ekonomije, a koja su uzrokovala privredni uspon zemalja kao što su Argentina, Brazil, Čile i Meksiko, Turska te pojedinih zemalja u Aziji ( Indija, Kina, Južna Koreja, Tajvan, Malezija, Indonezija, Tajland) potrebno je i očuvati lidersku poziciju Holandije te njenu bezbjednost.
024“Ova globalna orjentacija, slogan “misliti globalno” su Holandjani prerasli tokom vijekova. Holandija je država srednje snage sa otvorenim društvom i otvorenom ekonomijom, a kao posljedica toga je činjenica, da je moja zemlja izuzetno osjetljiva u odnosu na globalna kretanja, kako pozitivna tako i negativna. Naime, zbog naše zavisnosti o izvozu će stanje globalne ekonomije uticati na nas direktno. Kao što rekoh, Nizozemska ima otvoreno društvo i otvorenu ekonomiju i zato je izuzetno podložna globalnim kretanjima koja su od uticaja za našu bezbjednost i za održivost našeg načina života. Kada je rieč o bezbjednosti, mi imamo otvorene granice. Kretanje ljudi je slobodno, a potencijalna “nus pojava” je u tome što takva sloboda olakšava pojavu terorizma, kibernetičkog kriminala i hibridne prijetnje. Na marginama Evrope postoje krhke države i neliberalane demokratije koje mogu da budu izvor nestabilnosti i direktno mogu da utiču na Nizozemsku. Nije zanemarljiva demografska eksplozija u Africi. Naime, stope nataliteta su pale gotovo svuda u Evropi, a afrički kontinent ne prati ovaj obrazac. Afrika broji 1,2 milijarde stanovništva, a 1980. godine je imala 477 miliona. Rast afričke populacije će omogućiti, da pet puta godišnje ponovo popune grad kao što je London. Klimatske promjene, ratovi i revolucije u arapskom svijetu te humanitarne krize će potaći izbjegličke tokove koji će ići ka Evropi uključujući i Holandiju “.

“Holandjani su svjesni da su igračka u globalizovanom svijetu. Kako reagovati prema tom nepromjenljivom, konstantnom faktoru? Morali smo birati izmedju neutralnosti i svrstavanja sa drugim mnogo moćnijim nacijama”, konstatacija je i istovremeno pitanje na koje je ambassador Kraak odgovorio sledeće.
“Prvo, pokušali smo da budemo neutralni i što je dobro za biznis. Da budemo prijatelji i trgovinski partner sa svima. Ovaj “recept” smo primijenili u periodu nakon Napoleona do Drugog svjetskog rata. Uspjeli smo da ostanemo neutralni u toku Prvog svjetskog rata. Medjutim, 1940. godine Hitler nije ispoštovao našu neutralnost i napao je našu zemlju, okupirao tokom pet vrlo jadnih godina. Nakon 1945. godine smo potražili spas uspostavljanjem snažnih transatlantskih odnosa sa SAD i Kanadom, a posebno u okviru NATO-a, u jačanju globalnih multirateralnih sistema poput UN-a, u podršci svjetskog pravnog poretka što je rezultiralo, da Hag postane medjunarodna pravna prijestonica svijeta. Mogu reći, da je članstvo u Evropskoj uniji bilo izuzetno profitabilno za Holandiju. Uslijedila je modernizacije poljoprivrede, tranzicija iz proizvodne na uslužno orjentisanu ekonomiju, nadogradnja naše transportne infrastrukture koja je sufinansirana iz evropskih fondova. Imamo neograničen pristup zajedničkom tržišti od 550 miliona potrošača. Sve je to potaklo naš izvozni sektor. Bili smo istinski vjernici u korisne efekte razvojne saradnje sa zemljama trećeg svijeta i Holandija je godinama bila glavni donator zemljama u razvoju. Holandske vlasti su aktivno stimulisale iseljavanje u trenutku kada je zemlja imala 11 miliona stanovnika, jer je postojao rizik od ozbiljne prenaseljenosti. Danas imamo 17 miliona u zemlji veličine 2/3 Bosne i Hercegovine i niko ne misli da je iseljavanje odgovor.”
A, kako je globalizacija uticala na g. Jurriaana Kraaka i šta je značila za njegovu karijeru kao diplomatskog predstavnika Holandije u zemljama u kojima je službovao, a i danas kada je aktivan u BiH ? Evo šta je rekao.
019“Želio bih da spomenem nekoliko globalnih trendova koji su dio fenomena ukupne globalizacije i koji su duboko uticali na mene kako u privatnom tako i u mom profesionalnom životu. Prije manje od tri sedmice, 25. marta je proteklo 60 godina od kada je potpisan Rimski ugovor. Evropski eksperiment je bio dio mog života. Trebalo je zaustaviti ratove. Primjera radi, Francuska i Njemačka su se hvatale za vratove 150 godina. Jedan od odgovora je bio, da proizvodnja uglja i čelika, a time i nacionalne tvornice oružja budu pod evropskom kontrolom. Francusko-njemačko pomirenje je bilo jedan od najvećih uspjeha price druge polovine 20. vijeka. Ideal “ Evropa cijela i slobodna” i dalje vidim kao vrlo motivirajući koncept. Imao sam privilegiju da radim u stalnom predstavništvu Holandije u Evropskoj zajednici, a kasnije u Evropskoj uniji. Radilo se na realizaciji programa pomoći EU kada je riječ o novim demokratijama istočne i centralne Evrpe. Kasnije smo pristupili rješavanju pitanja koja se odnose na proširenje Evropske unije. Bio sam dovoljno star da zapamtim madjarske izbjeglice u mom vrtiću. Kao dječak, živeći u blizini američke vazdušne baze, izmedju 1953. godine i 1964. godine, znao sam da prepoznam sve avione, američke, britanske i holandske. Tokom kubanske raketne krize 1961. godine vidio sam čudne i različite avione i znao bih odmah, da se nešto dogadja u svijetu što nije dobro. Isto tako se sjećam odraslih kada su pričali o najtežim nukleranim bombama, hidrogenskoj bombi, zračenju. Sjećam se kada sam kao student stopirao kroz zemlje istočne Evrope, zemlje Varšavskog pakta, zemlje “naših neprijatelja”, pa, sam saznao, da “neprijatelj” nije bio tako monolitičan i zastrašujući kao što nam je bilo objašnjeno”.
Prva godina službovanja u Ministarstvu inostranih poslova Holandije, odradjivanje pripravničkog staža u holandskoj ambasadi u istočnom Berlinu je bilo, kaže, vrlo poučno iskustvo. Što je takodje jedan od momenata globalizacije koji je ostavio trag u životu i radu ambasadora Kraaka.
“Posmatrao sam komunizam, istočno-njemačku varijantu izbliza u njegovom licemjerju. Prisustvovao sam izvodjenju Pučinijeve opera “ Turandot”. Pravi pamuk, prava vuna, prava svila i koža na sceni. Za publiku, 200% akrilna odjeća i plastične cipele. Upoznao sam članove vrlo povlaštene nomenklature. Službenici DDR koji su vozili “golfove” I “volvo”, živjeli u prostranim apartmanima u Berlinu i provodili vikende u svojim “daćama” ( ruska vikendica) na jezerima, sjeverno od grada. Putovali su po svijetu kao članovi DDR, meksičkog ili indijskog udruženja prijateljstva i žalili se na ugnjetavanje i eksploataciju radničke klase u mojoj zemlji. Kao što sam rekao, vrlo poučno i informativno.”
Pad Berlinskog zida je, prema riječima ambasadora, bio istorijska prilika. U tim godinama je Ministarstvo inostranih poslova Nizozemske bilo vrlo aktivno u oblasti kontrole naoružanja, smanjenja naoružanja i razoružanja.
002“Ovo je fenomenalna priča o uspjehu koja nije baš poznata široj publici. Moje kolege su bili prethodnici u oslobadjanju od bombi, a o čemu su moji roditelji pričali 60-ih godina, i na pronalaženju načina da se riješimo ogromnog viška konvencionalnog, nuklearnog, hemijskog, biološkog arsenala. Izmedju 1995. godine i 1999. godine sam postavljen u Predstavništvo Holandije pri NATO u Briselu. Ruski jezik je postao radni jezik u nekim forumima u NATO. Bilo je čak ruskog jezika u kabini “Joseph Luns Auditorium”, sobi nazvanoj po poznatom ratniku iz doba hladnog rata koji je iz Holandije. Siguran sam da bi se stari Joseph okrenuo u grobu da je znao šta se dešava. Učestvovao sam u radnim grupama sa Ukrajincima, Česima, Poljacima, Rumunima i Bugarima i žiteljima iz bivše istočne Njemačke. To me i dalje motiviše da saradjujem sa našim bivšim “neprijateljima”. I sve to u sjedištu NATO-a gdje su ne tako davno održavani sastanci desetina radnih grupa tokom kojih su predstavnici zemalja članica Sjevernoatlantskog saveza razgovarali o načinima da bombarduju, spale, ozrače, fragmentiraju “neprijatelje”. To se nije dogodilo. Bio sam ponosan što sam učestvovao u tom procesu.
Posthladnoratovske godine su bile najbolje godine za medjunarodnu diplomatiju. Delerov plan za jedinstveno evropsko tržište paralelno sa ekonomskom ekspanzijom u Evropi su rezuzltirali jedinstvenom valutom. “ U tim godinama je sve izgledalo moguće”, konstatacija je ambasadora.
“U spoljnoj politici je Holandija postala pionir kada je riječ o efektivnoj, mješovitoj odbrani, diplomatiji i razvoju. Znam, ljudi se na ovim prostorima neće složiti. Ovaj period oni posmatraju iz različitih uglova. Ratovi u bivšoj Jugoslaviji su pokazali slabe tačke novog svjetskog poretka. Naročito kada je riječ o efikasnosti multirateralnih intervencija u kriznim situacijama. Nizozemska je takodje bila obilježena nakon učešća u srebreničkoj tragediji. Moja zemlja je u medjuvremenu izgubila naivnost, naučila je gorke lekcije kada je riječ o novom svjetskom poretku i tokom svog učešća u misiji u Afganistanu i Iraku je bila pažljivija i vise na oprezu. “
Ambasador Kraaak je na kraju predavanja predočio još jedan momenat koji se tiče globalizacije i koji je uticao na njega. Riječ je o globalnoj finansijskoj krizi, euroskepticizmu i populizmu.
004“Ponosan sam što mogu da kažem, da se nakon osam teških godina koje su bile prožete smanjenjem budzeta i broja zaposlenih holandska ekonomija oporavlja. Naša ekonomska aktivnost jača, stopa nezaposlenosti je u padu. Kao što znate, ništa nas vise ne oduševljava nego kada “tučemo” Nijemce, prije svega u fudbalu. Iako se to rijetko dogadja, ali naša ekonomija je sada bolja od njihove. Euroskepticizam je prisutan i mi moramo nači odgovor na pitanje, gdje Evropa završava, kako u pogledu autoriteta tako i kada je riječ o teritoriji. Vidim snažnu vezu sa populizmom koji nije samo emocionalni momenat već je zasnovan i na racionalnim odlukama i racionalnom razmatranju. Djelimično, populizam je izraz istinske zabrinutosti racionalnih ljudi o njihovom identitetu i njihovoj kulturi. Sve navedeno je razlog, zašto moramo da razmišljamo o konačnosti Evrope. O tome, koliko novih članica EU može da ima? Da li su potrebne neprobojne spoljne granice kako bi se sačuvala podrška naroda ? Politika je ta koja treba da obezbijedi racionalna odgovor. U svakom slučaju, nastaće jedna drugačija Evropa. Naprosto tako mora da bude kako bi se održao “evropski eksperiment”, taj jedinstveni projekat koji je tako dugo bio moj pratilac “.
Ukazao je i na značaj praćenja klimatskih promjena i suprostavljanje negativnim efektima zagrijavanja Zemlje smatra velikim izazovom. Predočio je, da je Nizozemska direktno pogodjena ovim globalnim fenomenom, jer, kako reče, kada se sleti na aerodrom u Amsterdamu onda se putnik nadje 21 metar ispod nivoa mora. “ Želio bih da ovu veliku promjenu u prirodi ostavim novoj generaciji diplomata i “globalnih gradjana”, da o njoj vode rasprave koje će dati najbolja rješenja.”

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
  • 035

Gost Jevrejskog kulturnog centra “Arie Livne “ je šestog aprila 2017.godine bila Nj. E. Ambasador Švajcarske u Bosni i Hercegovini Andrea Rauber Saxer koja je održala predavanje na temu “Švajcarska - Multikulturalnost u jedinstvu”. Ambasdor Švajcarske je gostima predočila, na koji način funkcioniše zemlja podijeljena na 26 kantona, kako su regulisana pitanja koja se tiču ljudskih prava i sloboda, kakav je stav zemlje prema članicama Evropske unije te druga pitanja.

NAŠ POLITIČKI SISTEM JE KONCIPIRAN DA NAS DRŽI ZAJEDNO

Andrea Rauber SaxerŠvajcarska je savezna država u srednjoj Evropi koja se na sjeveru graniči sa Njemačkom, sjeverozapadno i jugozapadno sa Francuskom, na jugu i jugoistoku sa Italijom, a na istoku sa Lihtenštajnom i Austrijom. Takva geografska pozicija ima uticaj na odredjena pitanja unutar Švajcarske.
“Da, geografski položaj Švajcarske je takav da smo okruženi zemljama koje su informisane na neki način i o našim unutrašnjim pitanjima imajući u vidu da njeno stanovništvo potiče iz tih zemalja. Kao što znate, podijeljena je na 26 kantona, a službeni jezici su upravo njemački, italijanski, francuski i romaniš – oni koji se govore i kod naših susjeda. Uticaj zemalja koje nas okružuju nije zanemarljiv. ”
Švajcarska je multikulturalna zemlja u kojoj je 60 % stanovništava rimokatoličke vjeroispovjesti, a 26 % protestantske. Na njenoj teritoriji žive pripadnici islamske vjerioispovjesti i takva religijska šarolikost je čini posebnom.
“Znate, imali smo nekoliko vjerskih ratova u prošlosti koji su trajali nekoliko sedmica i uspjeli smo da pronadjemo rješenje i da ih zaustavimo. Kada je riječ o vjerskim slobodama, svaki gradjanin je slobodan da živi prema svojim religijskim uvjerenjima . Pitanje suživota sa pripadnicima islamske vjeroispovjesti je riješeno i sa ljudima koji su stigli sa Kosova i drugim narodima koji žele da njihova religija bude društveno priznata. Prije nekoliko godina je na nivou države provedeno glasanje vezano za izgradnju minareta. Uslijedile su velike debate. Ljudi su glasali o inicijativi i u ustavu piše, da je zabranjena gradnja minareta. Religijska grupa je naravno priznata, ali se minaret ne smije graditi. Iskreno, još nisam na ulicama vidjela osobu sa burkom. To ne isključuje demokratiju. Naprotiv, Švajcarska je demokratska zemlja čiju nacionalnu raznolikost upotpunjuje i podatak da na njenoj teritoriji živi oko 60.000 ljudi porijeklom iz Bosne i Hercegovine od kojih su neki postali državljani. Oni su dobro integrisani u švajcarsku zajednicu. Moram da naglasim, da u mojoj zemlji ne postoje getoizirana područja. ”
Kada je riječ o odnosu Švajcarske prema Evropskoj uniji, ambasadorka Rauber Saxer kaže, da se o tome vode diskusije decenijama.
“Mi u Švajcarskoj, naša vlada, kantoni bave se pitanjem, u kom pravcu Švajcarska treba da ide kada je riječ o Evropskoj uniji. O tome se diskutuje decenijama. Sačinili smo ugovore o trgovini sa zemljama iz EU. U velikom procentu je zastupljen uvoz i izvoz, a naši radnici prelaze granice i rade u zemljama EU. Godine 1992 je održano glasanje o pridruživanju evropskom, ekonomskom području. Medjutim, mali procenta stanovnika je glasao “za”. U medjuvremenu smo napravili veliki broj bilateralnih ugovora sa članicama EU. Postojale su neke inicijative, da se zaustave masovne migracije, ali je vlada to demantovala svojim zvaničnim stavom. Tako da imamo ugovore o slobodnom protoku ljudi”.
Imajući u vidu da Švajcarsku čini 26 kantona, da svaki od njih ima pravo da djeluje samostalno u oblasti nekih pitanja, da se razlikuje njihova unutrašnja uredjenost, postavlja se pitanje, kako opstaje država sa toliko raznolikosti?
004“Naš politički sistem je koncipiran da nas drži zajedno. Promovišemo kompromis, census i dijalog. Sličan sistem je u Republici Srpskoj i Federaciji BiH. Naš ustav jasno razdvaja koje su kompetencije države, a koje kantona. Na državnom nivou su regulisani, švajcarska politika nuklearna energija, carine, federalni porezi, a obrazovanje, školstvo, ekologija pripadaju kantonalnim oblstima. E, sada se te kantonalne oblasti razlikuju po svojoj uredjenosti i funkcionisanju. U nekim kantonima škole imaju raspust tokom proljeća, a u drugim zimi. No, sve se čini da se uskladi život Švajcarca, pa kantonalni ministri itekako saradjuju kako bi se sistem harmonizovao. Naime, prisutan je pritisak stanovništva da se radi uskladjeno. Kantonalni ministri se redovno sastaju da bi se postigla kompromisna rješenja i uskladilo funkcionisanje u oblastima društvenog, političkog i socijalnog života. Kantoni imaju ingerencije u domenu spoljne politike. Oni imaju pravo da kroje svoju politiku. Primjera radi, ako ciriški kanton želi da saradjuje sa Republikom Srpskom onda on rješava na koji će to način uredovati. Medjutim, ako se želi da uspostavi saradnja sa državom Bosnom i Hercegovinom onda se mora uključiti švajcarska država. Treba reći i to, da je vlada sastavljena od sedam ministara i da svaki od njih preuzima mjesto predsjednika federacije na jednu godinu. Švajcarskom narodu se svidja ovakav politički sistem.”
Regulisano je i funkcionisanje segmenta koji se tiče podjele vlasti izmedju države i stanovništva kroz razne gradjanske inicijative i referendum.
“To je ona inicijativa kojom gradjani utiču na rad vlade. Naime, sto hiljada potpisa je potrebno da se pokrene inicijativa. Taj instrument se ponekad zna da zloupotrijebi od strane pojedinih partija, ali on funkcioniše. Imamo slučaj da je populacija domaćica uspjela da favorizuje dosta gradjanskih inicijativa. Tako je jedna domaćica svojim angažmanom izdejstvovala inicijativu o kažnjavu počionioca krivičnog djela seksualnog zlostavljanja. Ona je rezultirala donešenjem zakona koji za počionica odredjuje zatvorsku kaznu ili ga upućuje u ustanovu za mentalno zdravlje. Taj slučaj je vezan za oblast ljudskih prava. Pored inicijativa imamo i drugi način kojim se uredjuju odnosi izmedju države i stanovništva, a to je referendum. Obaveza je vlade da postavi pitanje o nečem što je od važnosti za zemlju kako bi se glasalo o njemu. Primjera radi, kada se radi o promjeni ustava, da li će se Švajcarska priključiti EU, NATO. U tom slučaju nije važno da većina ljudi kaže “da” već da to kaže većina kantona. Pedeset hiljada glasova je optimalno potrebno za donošenje nekog zakona. Ono što je važno jeste, da se referendum dogadjaju, organizuju debate. Četiri puta godišnje se glasa o raznim temama. Dešava se da neke inicijative i ne budu prihvaćene. Prošle godine je raspisan referendum o izgradnji druge pruge tunela kroz planinu, jer putovanje sa sjevera na jug dugo traje. Postavlja se pitanje koje kaže, šta će se dogoditi ako dodje do povećanja frekvencije saobraćaja izgradnjom više tunela. Uslijedila je velika debata koja je u ovom trenutku aktuelna. Švajcarsko stanovništvo je glasalo da se gradi tunel, a vlada obećala da se saobraćaj neće povećati. Zatim, tu je priča o reforemi poreza za preduzeća. Bili smo pod pritiskom EU. Stanovništvo je glasalo “ne”, pa se to pitanje ponovo mora razmotriti”
Poznata je činjenica da je Švajcarska neutralna zemlja kada je riječ p pitanjima koja se tiču vojnog angažmana i još nekim drugim. Ambasadorica Švajcarske kaže, da je riječ o “ aktivnoj neutralnosti” i evo kako je pojasnila ovu definiciju.
023“Naša politička neutralnost je važna za naše ljude. Mogu reći, da je na snazi “aktivna neutralnost” koja znači, da ne bismo trebali da budemo udaljeni od problema koji se tiču zemalja EU i mi se trudimo da u njima učestvujemo na odredjeni način. Često smo bili most izmedju dvije strane, domaćini mirovnih pregovora, a što se ne može da nazove “pasivna neutralnost”.
Vlada Švajcarske je angažovana i na teritoriji Bosne i Hercegovine kroz humanitarne projekte, edukacije medicinskog osoblja i druge.
“Angažman Švajcarske u BiH je zasnovan na diplomatskim odnosima koji traju 25 godina. Na jednoj dugoj tradiciji zasnovanoj na solidarnosti i posvećenosti kako bi pomogli da svaka osoba može da živi izvan siromaštva, u dostojanstvu i sigurnosti. Naš angažman u BiH je raspodijeljen u nekoliko segmenata. Aktivni smo u oblasti funkcionisanja lokalne vlasti medju kojima i opštine Banja Luka. Zatim u domenu ekonomskih pitanja te borbe protiv nezaposlenosti. Vi znate da Švajcarska ima najmanju stopu nezaposlenosti. Kada je riječ o Banja Luci saradjujemo sa fakultetima koji se bave izučavanjem prerade metala i inžinjerstvom. Donosimo i mašine koje mladi ljudi mogu koristiti učiti. Saradjujemo sa Biroom za zapošljavanje. Tu je segmet zdravstva. Naš onkolog je angažovan u edukaciji medicinskih sestara u Bosni i Hercegovini i on će posjetiti Brčko, Mostar i još neke gradove kako bi pokazao kako funkcioniše sistem u Švajcarskoj kada je riječ o zdravstvu. U planu je organizovanje seminara u Sokocu čija tema će biti primarna njega i mentalno zdravlje. Ukratko, aktivni smo u cijeloj zemlji. ”
Na kraju svog izlaganja je Ambasador Švajcarske u BiH Andrea Rauber Saxer naglasila , da su za opstanak zajednice od izuzetne važnosti poštovanje principa saradnje, da postoje dogovori unutar zemlje i medju zemljama kako bi se obezbjedio takav društveno-politički ambijent prijemčiv za bitisanje jedne sretne porodice.

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027

HAG PESAH SAMEAH! (SREĆAN PESAH)

Članovi Jevrejske opštine Banja Luka, predstavnici Jevrejskog kulturnog centra „Arie Livne“ su u prisustvu zvanica iz kulturnog, javnog života grada proslavili jedan od najvećih jevrejskih praznika - Pesah. Prije svečane večere je u sinagogi „ilona Vajs“ održana prigodna molitva. U toku večeri je prikazan dokumentarni film koji govori o solobadjanju Jevreja od egipatskog ropstva te običajima vezanim za ovaj praznik.
Predsjednik Jevrejske opštine Banja Luka Arie Livne je čestitao praznik članovima opštine i poželio dobrodošlicu gostima.
„Želim da ovaj veliki praznik proslavite u miru i sreći, okruženi ljubavlju svojih najbližih, prijatelja. Pesah je jedan od najstarijih i najradosnijih praznika. Podsjetiću, da više od tri milenijuma jevrejski narod proslavlja čudesno oslobadjanje iz misirskog ropstva. Zato je ovaj praznik simbol oslobodjenja, lične i nacionalne slobode, prava na dostojanstven život.“

Tradicija i običaji vezani za Pesah

Jevrejski praznik Pesah se praznuje u znak sjećanja na oslobodjenje Jevreja iz Misirskog ropstva. U hebrejskom jeziku on se još naziva „Hag ha-macot“ ( hebr. Hag-praznik) ili praznik prijesnih hljebova. Naime, u vrijeme praznika je izričito zabranjeno jelo sa kvascem, pa čak i posjedovanje bilo čega kvasnog. Naziva se još „ Z,man Herutenu“ (praznik naše slobode) i „Hag Ha aviv“ (praznik proljeća) zato što uvije pada u proljeće ( hebr. aviv-proljeće).
On je jedan od tri hodočasna praznika i tada svi Jevreji koji imaju mogućnosti hodočaste u Jerusalem. U vrijeme postojanja Hrama je svaki punoljetni muškarac bio obavezan doći u Sveti grad.
Pripreme za proslavu Pesaha, prema tradiciji i običajima vezanim za ovaj praznik, su se sastojale od detaljnog, proljetnog spremanja kuće, pranja i čišćenja svih prostorija kako bi se otklonili i najmanji tragovi kvasne hrane. Domaćin uoči praznika obavlja poslednju provjeru čistoće i to je obred sakupljanja ostataka kvasne hrane ( „hameca“). Pošto je kuća očišćena i sav „hamec“ uklonjen domaćica ostavlja na vidno mjesto komadiće hljeba, a domaćin ih pronalazi i peruškom ubacuje u papirni fišek. Običaj je da se pronadjeni „hamec“ spaljuje sledećeg jutra bacanjem u peć ili javnim spaljivanjem na vatri koja se ložila u dvorištu skole ili sinagoge.
Važno mjesto u tradiciji obilježavanja Pesaha zauzima spravljanje „macota“. On se od davnih vremena pravio ručno, pa mnogi vjerski autoriteti i danas smatraju da je takav „macot“ čist. Pravi se od pšeničnog brašna i vode. Kupovina gotovog „macota“ je novina modernog vremena koja je kasnije ušla u široku upotrebu.
Slavlje započinje prvog dana praznika ( Erev Hag) večerom koja se zove Seder veče. Seder na hebrejskom znači red. Seder večera je praznična, obredna večera na kojoj se molitve, čitanje Hagade i svi drugi običaji obavljaju po strogo utvrdjenom redu. Hrana se servira na „kearat seder“, velikom tanjiru na kojem je postavljeno sve što je potrebno za jelo tokom večeri.
Pashalno veče je veče kojim počinje Pesah nakon službe u sinagogi i tada se porodica okuplja za stolom i počinje obred koji se zove „pashalni seder“.
Čitanje Hagade je osnovni dio Sedera. Ona opisuje dogadjaj koji se odnosi na praznik, hronološki iznoseći istoriju dolaska jevrejskih plemena u Misir, njihovo oslobadjanje iz ropstva i objašnjava svrhu pashalne žrtve za vrijeme Drugog hrama. U njoj su sadržani odlomci iz Biblije, stare legende i anegdote, molitve i pjesme zahvalnice, a završava se popularnom pjesmom „ Had gadja“.
Sarajevska Hagada, pisana na finom pergamentu, predstavlja najstariji i najraskošniji primjer ove vrste kodeksa i djelo je španske iluminatosrke umjetnosti 14.vijeka

  • 001
  • 002
  • 003
  • 004
  • 005
  • 006
  • 007
  • 008
  • 009
  • 010
  • 011
  • 012
  • 013
  • 014
  • 015
  • 016
  • 017
  • 018
  • 019
  • 020
  • 021
  • 022
  • 023
  • 024
  • 025
  • 026
  • 027
  • 028
  • 029
  • 030
  • 031
  • 032
  • 033
  • 034
Strana 5 od 12